Marubini na Masakona vha dzula ḓoroboni na khotsi avho. Vho dzula vho lavhelela maḓuvha a u awela. Husi ngauri zwikolo zwi vha zwo vala, fhedzi ngauri vha ḓo ya u dala ha makhulu wavho. Vha dzulaho kushangoni kwa dzikhovhe tsini na dzivha ḽihulu.
Odongo kaj Apiyo loĝis en la urbo kun sia patro. Ili antaŭĝojis la ferioperiodon. Ne nur pro la lernejo estis fermita, sed pro ili vizitis sian avinon. Ŝi loĝis en fiŝkaptista vilaĝo proksime al granda lago.
Marubini na Masakona vho vha vho takala ngauri tshifhinga tsha u dalela makhulu tsho swika hafhu. Madekwe vho eḓela vho dzudzanya dzibege dzavho vha lugela lwendo lwavho lulapfu lwa uya kushangoni kwa havho. A vhongo kona na u lala vhusiku vha tshi amba nga ha holodeyi.
Odongo kaj Apiyo estis ekscititaj, ĉar venis la tempo viziti sian avinon denove. La antaŭan nokton ili pakis siajn sakojn kaj pretiĝis por la longa vojaĝo al ŝia vilaĝo. Ili ne povis dormi kaj parolis la tutan nokton pri la ferio.
Matsheloni a ḓuvha ḽi tevhelaho, vha ṱuwa shangoni la havho nga goloi ya khotsi avho. Vha reila vha fhira dzithavha, phukha dza ḓaka na masimuni a dzitie.
Frue la sekvan matenon, ili foriris vilaĝen en la aŭto de sia patro. Ili veturis preter montoj, sovaĝaj bestoj kaj teplantejoj. Ili kalkulis aŭtojn kaj kantis kantojn.
Nga murahu, vhana vha vha vho no neta vha farwa nga khofhe.
Post iom da tempo, la infanoj laciĝis kaj ekdormiĝis.
Baba vha vusa Marubini na Masakona musi vha tshi swika muḓini. Vha wana vho-Mashudu, makhulu vho awela thovhoni fhasi ha muri. Vho vha vha mufumakadzi o khwathaho wa lunako.
Patro vekis Odongon kaj Apijon dum ili alvenis en la vilaĝon. Ili trovis Nyar-Kanyada, sian avinon, ripozantan sur mato sub arbo. Nyar-Kanyada en Luo, signifas ‘filino de la popolo de Kanyada’. Ŝi estis forta kaj bela virino.
Vho-Mashudu vho vha ṱanganedzela nḓuni vha tshina vha tshi mona mona lufherani vha tshi imbelela nga dakalo. Vhaḓuhulu vho vha vho takalela u vha ṋekedza dzimmpho dzi bvaho ḓoroboni. “Kha vha thome nga u vula yanga,” hu amba Masakona. “Hai, nga yanga u thoma!” hu amba Marubini.
Nyar-Kanyada bonvenigis ilin en la domon kaj dancis ĉirkaŭ la ĉambro kantante kun ĝojo. Ŝiaj genepoj ĝojis doni al ŝi la donacojn, kiujn ili alportis de la urbo. “Unue malfermu mian donacon,” diris Odongo. “Ne, mia donaco unue!” diris Apiyo.
Vha tshi fhedza u vula dzimpho, vho-Mashudu vha livhuwa vhaḓuhulu vhavho nga maitele a havho.
Post kiam ŝi malfermis la donacojn, Nyar-Kanyada benis siajn nepojn laŭ tradicia maniero.
Masakona na Marubini vha bvela nnḓa. Vha pandamedza zwisusu na zwiṋoni.
Tiam Odongo kaj Apiyo iris eksteren. Ili postkuris papiliojn kaj birdojn.
Vha gonya miri vha hashana nga maḓi a dzivhani.
Ili grimpis arbojn kaj plaŭdis en la akvon de la lago.
Li tshi kovhela vha humela hayani u lalela. Vha sa athu fhedza na u ḽa vho vha tshi vho kumedza!
Je mallumo, ili revenis al la domo por vespermanĝi. Antaŭ ol ili povis finmanĝi, ili endormiĝis!
Ḓuvha ḽi tevhelaho, khotsi avho vha humela murahu ḓoroboni vha vha sia na vho-Mashudu.
La sekvan tagon, la patro de la infanoj veturis reen al la urbo lasante ilin kun Nyar-Kanyada.
Masakona na Marubini vho thusa makhulu wavho nga mishumo ya nḓuni. Vha ya vha ka maḓi vha reḓa na khuni. Vha dobela na makumba khuhuni vha ka na muroho tsimuni.
Odongo kaj Apiyo helpis sian avinon pri hejmaj taskoj. Ili alportis akvon kaj brullignon. Ili kolektis ovojn de la kokinoj kaj plukis legomfoliojn el la ĝardeno.
Vho-Mashudu vho fundedza vhaḓuhulu u bika ugali musekene wa u la na tshisevho. Vho vha sumbedza maitele a raisi ya khokhonati ya u ḽa na khovhe yo bakiwaho.
Nyar-Kanyada instruis siajn genepojn fari molan ugali por manĝi kun stufaĵo. Ŝi montris al ili kiel fari kokosan rizon por manĝi kun rostitaj fiŝoj.
Maṅwe matsheloni Masakona o dzhia kholomo dza makhulu a isa pfuloni. Dza gidimela tsimuni ya mudzulatsini. Mulimi uyo o vha o sinyutshela Masakona zwihulu. A ita na uri kholomo a dzi nga ṱuwi nga uri dzo mu ḽela mavhele. Nga murahu ha ilo ḓuvha mutukana o lingedza uri kholomo dzi si mudzhenise khakhathini hafhu.
Unun matenon, Odongo prenis la bovinojn de sia avino por paŝti. Ili kuris sur la bienon de najbaro. La kamparano koleris kontraŭ Odongo. Li minacis posedi la bovinojn pro manĝado de siajn rikoltojn. Post tiu tago, la knabo certigis, ke la bovinoj ne faris problemojn denove.
Nga linwe ḓuvha, vhana vho ya makete na vho-Mashudu. Vho vha vha na kumakete kwa u rengisa miroho, swigiri na zwisibe. Marubini o vha a tshi takalela u vhudza vharengi mitengo ya zwirengwiswa. Masakona a tshi paka zwe vharengi vha renga zwone.
En alia tago, la infanoj iris al la bazaro kun Nyar-Kanyada. Ŝi havis budon por vendi legomojn, sukeron kaj sapon. Apiyo ŝatis diri al klientoj la prezon de varoj. Odongo pakus tion, kion aĉetis la klientoj.
Ḓuvha ḽi tshi kovhela vha ḓo nwa tie ya chai vhoṱhe. Vha thusa makhulu u vhala tshelede ye vha wana.
Je la fino de la tago ili kune trinkis chai-teon. Ili helpis avinon kalkuli la monon, kiun ŝi gajnis.
Hu si kale holodeyi dza vha dzo fhela vhana vha vha vha kho teya u humela ḓoroboni. Vho-Mashudu vha nea Masakona gebisi Marubini dzhasi. Vha vha pakela na mbuvha ya lwendo.
Sed tro baldaŭ finiĝis la ferioj kaj la infanoj devis reiri al la urbo. Nyar-Kanyada donis al Odongo ĉapon kaj al Apiyo puloveron. Ŝi pakis manĝaĵojn por ilia vojaĝo.
Musi khotsi avho vha tshi ḓa u vha dzhia, vho vha vha si tsha funa na u ṱuwa. Vha luvheledza vho-Mashudu uri vha ṱuwe navho ḓoroboni. Vha sea vhari, “Ndo no aluwesa lune ndi nga si ye ḓoroboni. Ndi do ni lindela uri ni ḓe muḓini wanga hafhu.”
Kiam ilia patro venis por venigi ilin, ili ne volis foriri. La infanoj petegis Nyar-Kanyadan, ke li iru kun ili al la urbo. Ŝi ridetis kaj diris: “Mi estas tro maljuna por la urbo. Mi atendos, ke vi revenu al mia vilaĝo.”
Masakona na Marubini vha vha kuvhatedza nga u vhanyima vha vha onesa.
Odongo kaj Apiyo ambaŭ brakumis ŝin forte kaj adiaŭis.
Musi Masakona na Marubini vha tshi humela tshikoloni vho ṱalutshedza khonani dzavho nga ha vhutshilo ha mahayani. Vhaṅwe vhana vho pfa uri vhutshilo ḓoroboni vhu khwiṋe. Vhaṅwe vha pfa unga mahayani hu khwiṋevho. Fhedzi tshe vhoṱhe vha tendelana ndi uri Masakona na Marubini vha na makhulu vhavhuḓi!
Kiam Odongo kaj Apiyo reiris al la lernejo, ili rakontis al siaj amikoj pri la vivo en la vilaĝo. Iuj infanoj sentis, ke la vivo en la urbo estas bona. Aliaj opiniis, ke la vilaĝo estas pli bona. Sed ĉefe ĉiuj konsentis, ke Odongo kaj Apiyo havas mirindan avinon!
Violet Otieno
Catherine Groenewald
Ramikosi Gudani
vendaa
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
