Odongo na Apiyo va tshama edorobeni na bava wa vona. Va langutela ku ya eka tiholideyi. Ku nga ri hikuva xikolo xi pfarile, kambe hikuva va lava ku endzela kokwa wa vona wa xisati. U tshama ematikoxikaya laha va phasaka tinhlampfi kusuhi na tiva.
Odongo kaj Apiyo loĝis en la urbo kun sia patro. Ili antaŭĝojis la ferioperiodon. Ne nur pro la lernejo estis fermita, sed pro ili vizitis sian avinon. Ŝi loĝis en fiŝkaptista vilaĝo proksime al granda lago.
Odongo na Apiyo a va tsakile hikuva a va endzela kokwa wa vona nakambe. Hi xa tolo, va pakile tibege ta vona kutani va lunghekela rendzo ro leha ku ya eka ndhawu leyi kokwana wa vona a tshamaka kona. A va etlelangi kutani va vulavula hi holideyi vusiku hinkwabyo.
Odongo kaj Apiyo estis ekscititaj, ĉar venis la tempo viziti sian avinon denove. La antaŭan nokton ili pakis siajn sakojn kaj pretiĝis por la longa vojaĝo al ŝia vilaĝo. Ili ne povis dormi kaj parolis la tutan nokton pri la ferio.
Hi xamundzuku nimixo, va sukile va ya ematikoxikaya hi movha wa bava wa vona. Va fambile va hundza tintshava, swiharhi swa nhova na masimu ya tiya. Va hlayile timovha na ku yimbelela.
Frue la sekvan matenon, ili foriris vilaĝen en la aŭto de sia patro. Ili veturis preter montoj, sovaĝaj bestoj kaj teplantejoj. Ili kalkulis aŭtojn kaj kantis kantojn.
Endzhaku ka xinkarhana, vana a va karhele kutani va khomiwa hi vurhongo.
Post iom da tempo, la infanoj laciĝis kaj ekdormiĝis.
Bava wa vona u pfuxile Odongo na Apiyo loko va fika emalayinini. Va kumile Nyar-Kanyada, kokwa wa vona wa xisati, a wisile ehenhla ka mete ehansi ka murhi. Nyar-Kanyada eLuo, swi vula ‘nhwanyana wa vanhu va Kanyada’.
Patro vekis Odongon kaj Apijon dum ili alvenis en la vilaĝon. Ili trovis Nyar-Kanyada, sian avinon, ripozantan sur mato sub arbo. Nyar-Kanyada en Luo, signifas ‘filino de la popolo de Kanyada’. Ŝi estis forta kaj bela virino.
Nyar-Kanyada u va amukerile endyangwini kutani a cina a karhi a rhendzeleka hi kamara a yimbelela risimu ra ntsako. Vatukulu a va tsakile ku nyika kokwa wa vona tinyiko leti va nga ta na tona ku suka edorobeni. “Rhanga hi ku pfula nyiko ya mina,” ku vula Odongo. “E-e, ya mina nyiko ku sungula!” ku vula Apiyo.
Nyar-Kanyada bonvenigis ilin en la domon kaj dancis ĉirkaŭ la ĉambro kantante kun ĝojo. Ŝiaj genepoj ĝojis doni al ŝi la donacojn, kiujn ili alportis de la urbo. “Unue malfermu mian donacon,” diris Odongo. “Ne, mia donaco unue!” diris Apiyo.
Endzhaku ka loko a pfurile tinyiko, Nyar-Kanyada u katekisile vatukulu va yena hi ndlela ya xintu.
Post kiam ŝi malfermis la donacojn, Nyar-Kanyada benis siajn nepojn laŭ tradicia maniero.
Endzhaku ka sweswo Odongo na Apiyo va yile ehandle. Va hlongorisile maphaphatani na swinyenyana.
Tiam Odongo kaj Apiyo iris eksteren. Ili postkuris papiliojn kaj birdojn.
Va khandziyile mirhi na ku tihaxa hi mati ya tiva.
Ili grimpis arbojn kaj plaŭdis en la akvon de la lago.
Loko ku va munyama va tlhelerile endlwini ku ya lalela. Loko va nga si heta ku dya, a va khomiwa hi vurhongo!
Je mallumo, ili revenis al la domo por vespermanĝi. Antaŭ ol ili povis finmanĝi, ili endormiĝis!
Hi xa mundzuku, bava wa vana u tlhelerile edorobeni a va siya na Nyar- Kanyada.
La sekvan tagon, la patro de la infanoj veturis reen al la urbo lasante ilin kun Nyar-Kanyada.
Odingo na Apiya va pfunile kokwa wa vona wa xisati hi swintirhwana swa le kaya. Va yile va ya ka mati na ku kuva tihanyi. Va hlengeletile mandza ya tihuku na ku rhwalela tinyawa exirhapeni.
Odongo kaj Apiyo helpis sian avinon pri hejmaj taskoj. Ili alportis akvon kaj brullignon. Ili kolektis ovojn de la kokinoj kaj plukis legomfoliojn el la ĝardeno.
Nyar-Kanyada u dyondzisile vatukulu va yena ku endla ugali yo olova ku yi dya na xirhidza. U va kombile hilaha va endlaka rhayisi ya khokhonati ya ku yi dya na hlampfi yo oxiwa.
Nyar-Kanyada instruis siajn genepojn fari molan ugali por manĝi kun stufaĵo. Ŝi montris al ili kiel fari kokosan rizon por manĝi kun rostitaj fiŝoj.
Siku rin’wana nimixo, Odongo u byisile tintswele ta kokwa wa yena wa xisati ku ya eku dyeni. Titsutsumele epurasini ra muakelani. N’wamapurasi a hlundzukele Odongo. U n’wi chavisile hi ku hlayisa tintswele leswaku ti nga dyi swimilana swa yena. Endzhaku ka siku rero, mufana u tiyisisile leswaku tintswele a ta ha ngheni ekhombyeni nakambe.
Unun matenon, Odongo prenis la bovinojn de sia avino por paŝti. Ili kuris sur la bienon de najbaro. La kamparano koleris kontraŭ Odongo. Li minacis posedi la bovinojn pro manĝado de siajn rikoltojn. Post tiu tago, la knabo certigis, ke la bovinoj ne faris problemojn denove.
Hi siku rin’wana, vana va yile emakete na Nyar-Kanyada. U na ndhawu leyi a xavisaka kona matsavu, chukela na xisibi. Apiyo u rhandza ku byela vaxavi nxavo wa swixavisiwa. Odongo u paka swixavisiwa leswi vaxavi va xavaka.
En alia tago, la infanoj iris al la bazaro kun Nyar-Kanyada. Ŝi havis budon por vendi legomojn, sukeron kaj sapon. Apiyo ŝatis diri al klientoj la prezon de varoj. Odongo pakus tion, kion aĉetis la klientoj.
Loko siku ri fika emakumu va nwa tiya ya chayi kun’we. Va pfuna kokwana wa vona wa xisati ku hlayela mali leyi a nga yi kuma.
Je la fino de la tago ili kune trinkis chai-teon. Ili helpis avinon kalkuli la monon, kiun ŝi gajnis.
Kambe hi ku hatlisa tiholideyi ti fikile emakumu kutani vana va fanele ku tlhelela edorobeni. Nyar-Kanyada u nyikile Odongo kepisi ivi Apiyo xinyanganyisi. Kokwana u va pakerile swakudya swa ndlela.
Sed tro baldaŭ finiĝis la ferioj kaj la infanoj devis reiri al la urbo. Nyar-Kanyada donis al Odongo ĉapon kaj al Apiyo puloveron. Ŝi pakis manĝaĵojn por ilia vojaĝo.
Loko bava wa vona a ta va teka, a va nga lavi ku famba. Va kombele Nyar-Kanyada ku famba na vona edorobeni. Kokwana wa vona u n’wayiterile a ku, “Ndzi kurile ku ya edorobeni. Ndzi lava leswaku mi tlhela mi ta exitandini xa mina.”
Kiam ilia patro venis por venigi ilin, ili ne volis foriri. La infanoj petegis Nyar-Kanyadan, ke li iru kun ili al la urbo. Ŝi ridetis kaj diris: “Mi estas tro maljuna por la urbo. Mi atendos, ke vi revenu al mia vilaĝo.”
Odongo na Apiyo havumbirhi va n’wi vukarhile hi matimba kutani va n’wi byela ku sala kahle.
Odongo kaj Apiyo ambaŭ brakumis ŝin forte kaj adiaŭis.
Loko Obongo na Apiyo va tlhelela exikolweni va byerile vanghana va vona hi vutomi bya le makaya. Van’wana vana a va tsaka hi vutomi bya le dorobeni. Van’wana a va tsaka hi bya le makaya swinene. Kambe vo tala ka hinkwavo, un’wana na un’wana a amukela leswaku Odongo na Apiyo va na kokwana wa xisati wo hlamarisa.
Kiam Odongo kaj Apiyo reiris al la lernejo, ili rakontis al siaj amikoj pri la vivo en la vilaĝo. Iuj infanoj sentis, ke la vivo en la urbo estas bona. Aliaj opiniis, ke la vilaĝo estas pli bona. Sed ĉefe ĉiuj konsentis, ke Odongo kaj Apiyo havas mirindan avinon!
Violet Otieno
Catherine Groenewald
Mkomati John Mongwe
conga
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
