Elŝuti PDF-on
Reiri al la rakontolisto

Mupumuno kuli Baneene Ferioj kun avino

Verkita de Violet Otieno

Ilustrita de Catherine Groenewald

Tradukita de Vision Milimo

Lingvo ĉitonga

Nivelo 4-a nivelo

Laŭtlegi la tutan rakonton Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.


Odongo alimwi a Apiyo bakali kukkala mudolopo antoomwe abausyi. Mbokuli kuti bakalizyi kuti bakeelede kuunka kuli baneenenyina ciindi camupumuno, bakakkala kabalangila mupumuno kuti usike. Bakaapanyina bakali kukkala mumunzi waba sikuzela nswi munsi munsi akawiya.

Odongo kaj Apiyo loĝis en la urbo kun sia patro. Ili antaŭĝojis la ferioperiodon. Ne nur pro la lernejo estis fermita, sed pro ili vizitis sian avinon. Ŝi loĝis en fiŝkaptista vilaĝo proksime al granda lago.


Odongo alimwi aa Apiyo bakalikkomene nkaambo kakuti cakali ciindi cakuyakukuswaya bakaapanyina alimwi. Buzuba bwakweenda kabutanasika, bakalongela zyibbudu zyabo alimwi akukkala kabalibambilide kunyamuka kuya kumunzi buzuba butobela. Kwiina nibakoona masiku oonse, bakali kwiile kwaambaula zyijatikizya mupumuno wabo.

Odongo kaj Apiyo estis ekscititaj, ĉar venis la tempo viziti sian avinon denove. La antaŭan nokton ili pakis siajn sakojn kaj pretiĝis por la longa vojaĝo al ŝia vilaĝo. Ili ne povis dormi kaj parolis la tutan nokton pri la ferio.


Mafwumo-fwumo buzuba bwakatobela, bakanyamuka kuya ku munzi mumootokala wa bausyi. Bakainda mumalundu alimwi amumyuunda mipati mobalima zyisyango mbuli zyisamu zyatii. Bakali kuyaabubala myootokala kumwi kabaimba anyiimbo.

Frue la sekvan matenon, ili foriris vilaĝen en la aŭto de sia patro. Ili veturis preter montoj, sovaĝaj bestoj kaj teplantejoj. Ili kalkulis aŭtojn kaj kantis kantojn.


Nikwakainda kaindi, bana bakakatala amana bakoona.

Post iom da tempo, la infanoj laciĝis kaj ekdormiĝis.


Bausyi bakabusya Odongo alimwi aa Apiyo nibakasika kumunzi. Bakabajana banyinakulu ba Nyar-Kanyada, balalyookezya amunseme munsi acisamu. Izyina eeli lya Nyar-Kanyada mumulaka wa Luo, caamba kuti “Musimbi mwana abantu baku Kanyada”. Wakali mucembele uulimvwide alimwi mubotu.

Patro vekis Odongon kaj Apijon dum ili alvenis en la vilaĝon. Ili trovis Nyar-Kanyada, sian avinon, ripozantan sur mato sub arbo. Nyar-Kanyada en Luo, signifas ‘filino de la popolo de Kanyada’. Ŝi estis forta kaj bela virino.


Nyar-Kanyada wakabatambula beenzu bakwe muŋanda yakwe alimwi kwakaba kuzyana akwiimba cakukkomana mukati kaŋanda. Bazyukulu bakwe bakalimvwa kukkomana kubaa ciindi cakubapa zyipego nzyibakabaletela kuzwa kudolopo. “Kusaanguna amujule cipego cangu,” wakaamba Odongo. “Peepe, musaangune kujula cangu anzyina,” wakaamba Apiyo.

Nyar-Kanyada bonvenigis ilin en la domon kaj dancis ĉirkaŭ la ĉambro kantante kun ĝojo. Ŝiaj genepoj ĝojis doni al ŝi la donacojn, kiujn ili alportis de la urbo. “Unue malfermu mian donacon,” diris Odongo. “Ne, mia donaco unue!” diris Apiyo.


Bakaapanyina nibakamaninzya kujula zyipego zyabo, bakabaleleka bazyikulu babo mumulawo wabo.

Post kiam ŝi malfermis la donacojn, Nyar-Kanyada benis siajn nepojn laŭ tradicia maniero.


Kumane waawo, Odongo alimwi a Apiyo bakaunka anze. Bakatalika kutandaanya nkonkolekwa alimwi atuyuni.

Tiam Odongo kaj Apiyo iris eksteren. Ili postkuris papiliojn kaj birdojn.


Bakatanta muzyisamu akufwusa zyakufwusa-fwusa mucizyiba.

Ili grimpis arbojn kaj plaŭdis en la akvon de la lago.


Nikwakasiya, bakajokela kuŋanda kuya kulya cakulya ca kulalila. Kabataninga akumaninzya kulya, bakatalika kufwukula!

Je mallumo, ili revenis al la domo por vespermanĝi. Antaŭ ol ili povis finmanĝi, ili endormiĝis!


Buzuba bwakatobela, bausyi bakabasiya bana kuli banyinakulu ba Nyar-Kanyada akujokela kudolopo.

La sekvan tagon, la patro de la infanoj veturis reen al la urbo lasante ilin kun Nyar-Kanyada.


Odongo alimwi aa Apiyo bakabagwasya banyinakulu milimo yaaŋanda. Bakateka meenda akutebba nkuni. Bakali kubwezelela amaji aankuku alimwi akucela cisyu kuzwa mumuunda.

Odongo kaj Apiyo helpis sian avinon pri hejmaj taskoj. Ili alportis akvon kaj brullignon. Ili kolektis ovojn de la kokinoj kaj plukis legomfoliojn el la ĝardeno.


Nyar-Kanyada wakabayiisya bazyukulu bakwe kujika nsima yakulya aa musinza. Wakabatondezya alimwi abwakujika mupunga uuligwa answi ziyokedwe .

Nyar-Kanyada instruis siajn genepojn fari molan ugali por manĝi kun stufaĵo. Ŝi montris al ili kiel fari kokosan rizon por manĝi kun rostitaj fiŝoj.


Bumwi buzuba mafwumo-fwumo, Odongo wakajulila ŋombe zyabanyinakulu akuzyitola kukucela. Zyakanjila mumuunda wabasimukobonyina. Mulimi ooyu wakamunyemena kapati Odongo. Wakalikalauka akuyanda kuti ŋombe azyijate kuciba cakwe akaambo kakuti zyalya mumuunda wakwe. Kuzwa buzuba oobu, mwana musankwa wakabona masimpe kuti ŋombe zyakwe taziyinki kabili mumyuunda yabantu.

Unun matenon, Odongo prenis la bovinojn de sia avino por paŝti. Ili kuris sur la bienon de najbaro. La kamparano koleris kontraŭ Odongo. Li minacis posedi la bovinojn pro manĝado de siajn rikoltojn. Post tiu tago, la knabo certigis, ke la bovinoj ne faris problemojn denove.


Buzuba bumbi, bana bakaunka kumaaketi antoomwe a Nyar-Kanyada. Bakaapanyina bakajisi cintoolo mobakali kusambala cisyumani, imunyo alimwi ansipa. Apiyo wakali kumvwa kabotu kwaambila bantu myuulo yazyintu, Odongo walo wakali kubikka muzipepa zya kuyumwida zyintu nzyibakali kuula bantu.

En alia tago, la infanoj iris al la bazaro kun Nyar-Kanyada. Ŝi havis budon por vendi legomojn, sukeron kaj sapon. Apiyo ŝatis diri al klientoj la prezon de varoj. Odongo pakus tion, kion aĉetis la klientoj.


Izuba lyabbila, bakali kunywa tii antoomwe. Bakali kubagwasya bakaapanyina kubala mali ngubajana mubuzuba oobu.

Je la fino de la tago ili kune trinkis chai-teon. Ili helpis avinon kalkuli la monon, kiun ŝi gajnis.


Pele kabatana akuyeeyela, mazuba amupumuno akamana, eelyo bana bakajokela kudolopo. Nyar-Kanyada wakapa Odongo kasoti mpoonya Apiyo wakapegwa nsweta. Bakababikkila cakulya cakulya munzila mulweendo lwabo.

Sed tro baldaŭ finiĝis la ferioj kaj la infanoj devis reiri al la urbo. Nyar-Kanyada donis al Odongo ĉapon kaj al Apiyo puloveron. Ŝi pakis manĝaĵojn por ilia vojaĝo.


Bausyi nibakaboola kuzyi kubabweza, bana tiibakali kuyanda kujokela. Bana bakalomba bakaapanyina ba Nyar-Kanyada kuti baunke ambabo kudolopo. Bakaseka-seka akwaamba kuti, “Ndakomenensya kukkala mudolopo. Ndini kumulindila kuti mukaboole alimwi okuno kumunzi.”

Kiam ilia patro venis por venigi ilin, ili ne volis foriri. La infanoj petegis Nyar-Kanyadan, ke li iru kun ili al la urbo. Ŝi ridetis kaj diris: “Mi estas tro maljuna por la urbo. Mi atendos, ke vi revenu al mia vilaĝo.”


Odongo alimwi a Apiyo bakakumbata bakaapanyina akubalaya.

Odongo kaj Apiyo ambaŭ brakumis ŝin forte kaj adiaŭis.


Nibakasika kucikolo, Odongo alimwi a Apiyo bakaambila beenzyinyina buumi bwakumunzi. Bamwi bana bayeeya kuti buumi mudolopo mbubotu. Bamwi bayeeya kuti buumi muminzi mbubotu kwiinda mudolopo. Pele cibotelezya ncakuti boonse bakazumina kuti Odongo alimwi a Apiyo bakali aciindi cibotu antoomwe abakaapanyina.

Kiam Odongo kaj Apiyo reiris al la lernejo, ili rakontis al siaj amikoj pri la vivo en la vilaĝo. Iuj infanoj sentis, ke la vivo en la urbo estas bona. Aliaj opiniis, ke la vilaĝo estas pli bona. Sed ĉefe ĉiuj konsentis, ke Odongo kaj Apiyo havas mirindan avinon!


Verkita de: Violet Otieno
Ilustrita de: Catherine Groenewald
Tradukita de: Vision Milimo
Lingvo: ĉitonga
Nivelo: 4-a nivelo
Fonto: Holidays with grandmother el la Afrika Rakontolibro
Krea Komunaĵo Permesilo
Ĉi tiu verko estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite 4.0 Tutmonda.
Opcioj
Reiri al la rakontolisto Elŝuti PDF-on