ǃGaroǃās ǃgoaǃnāgu ǀApas Afrikab Keniab ǃhomgu ǃnâs ge khari axarosa ǃhanab ǃnâ ǁîs di îs ǀkhā ra sîsen. ǁÎs ge Wangari ti ra ǀōngaihe.
En vilaĝo sur la deklivoj de la Monto Kenjo en Orienta Afriko, infanineto laboris en la kampoj kun sia patrino. Ŝia nomo estis Wangari.
Wangaris ge ǃauga hâsa a ǀnamsa. ǁÎs ǀaokhoen ǃhanab ǃnâs ge ǁgapahaib ǀkhā ǃhūba ra nauǃā. Khari ǃhomrodes ge ǀgamsa ǃhūb ǃnâ ra ǁgâigā.
Wangari amis esti ekstere. En la manĝĝardeno de sia familio, ŝi disrompis la grundon per sia maĉeto. Ŝi premis semetojn en la varmetan teron.
ǁÎs ǀō-aisa ǁaeb tsēs dib ge soresgâb khaoǃgâ ge īsa. Kaise i gere ǃhae nē hairode mûsa, os ge Wangarisa ge an i oms ǁga oas ǁaexa i go ǃkhaisa. ǁÎs ge ō daorogu, ǃāroga ra ǃgâuse gere oa.
Ŝia preferata horo de la tago estis tuj post la sunsubiro. Kiam la mallumo estis tro por vidi la plantojn, Wangari sciis ke venis la horo por hejmeniri. Ŝi sekvis the vojetojn tra la kampoj, trapasanta riverojn survoje.
Wangaris ge kaise ge gā-ai i ǀgôasa tsîs ge ǁkhāti ge ǃâuǁoa i skolǃgûsa. Xawe ra ge ǁîs mamas tsî dadab tsî ra ge hâba hâ i hâ tsîs nî ǁgâus ai nî hui ra ǃkhaisa. Hû kurixas ge ī o, ob ge ǁîs abutiba ǁgûra ge ǁgari îs skolgâkaihe.
Wangari estis lerta infano kaj atendis senpacience studi lerneje. Sed ŝia patrino kaj patro volis ke ŝi restu hejmen por helpi ilin. Kiam ŝi estis sepjaraĝa, ŝia pli aĝa frato persvadis iliajn gepatrojn permesi ŝin eniri la lernejon.
ǁÎs ge ǁkhāǁkhāsensa a ǀnamsa! Wangaris ge ǃnāamsase ra ǁkhāǁkhāsen khomais ra khanidi ǀkhā. ǁÎs ge skoli ǃnâ kaise ǃgâise ge dī ǁhauuisas ge hōs kōse United States Amerikab dis ǁga ǁkhāǁkhāsens ǃaroma. Wangaris ge kaise ge khî hâ i. ǁÎs ge ǃhūbaib xa ge re anui gao.
Ŝi ŝatis lerni! Wangari lernis pli kaj pli de ĉiu libro legita. Ŝi faris tiom bone lerneje ke ŝi estis invitita studi en Usono. Wangari estis ekcitita! Ŝi volis scii pli pri la mondo.
Amerikab universitaits tawas ge Wangarisa gui xūna ge ǁkhāǁkhāsen. ǁÎs ge hain age ǁkhāǁkhāsen tsî ǁîn ra kai ǀgausa. Tsîs ge ra âi-oa ǁîs ge kai ǀgausa: ǁîs abutigu ǀkhās gere ǀhuru ǀgausa îxa haidi somgu Keniab ǃgaroǃhūb di di ǃnâ.
En la Usona universitato Wanari lernis multajn novajn aferojn. Ŝi studis plantojn kaj kiel ili kreskas. Kaj ŝi memoris kiel ŝi kreskis: ludanta kun ŝiaj fratoj en la ombro de la arboj en la belaj Kenjaj arbaroj.
ǃNāsases gere ǁkhāǁkhāsen khamis ge ge mûan Keniab khoenas kaise a ǀnam ǃkhaisa. ǁÎs ge hâba hâ îs ge khî tsî ǃnorasasen nî hâsa. ǃNāsases ra ǁkhāǁkhāsen khamis ge gere âi-oa ǁîs Afrikaǁî hâǃkhais xa.
Ju pli ŝi lernis, des pli ŝi konstatis ke ŝi amis la homojn de Kenjo. Ŝi volis ke ili estu feliĉaj kaj liberaj. Ju pli ŝi lernis, des pli ŝi memoris sian Afrikan hejmon.
ǁÎs di ǁkhāǁkhāsendes ge a toa, os ge Keniaba ǃoa ge oa. Xaweb ge ǁîs ǃhūba ge dawa. Kai ǃgāroǃādi ge ǃhūb habase khorauisase ge ǁgoe-i. Taradi ge ǀaena ge ūhâ tama hâ-i sâi-ūs dina. Khoen ge ge ǀgâsa i tsîn ge ǀgôana gere ǃâ.
Kiam ŝi finis siajn studojn, ŝi revenis al Kenjo. Sed ŝia lando ŝanĝiĝis. Grandegaj bienoj etendis tra la lando. Hominoj ne havis lignon por fari kuirfajrojn. La homoj estis malriĉaj kaj la infanoj malsatis.
Wangaris ge ge an i tare-es nî dīsa. ǁÎs ge tarade ge ǁkhāǁkhā mâti di ǃkhomde xū haide nî ǃīkai ǃkhaisa. Nē taradi ge haide ǁamaxū tsî mari-e gere sîsenū ǁîdi di omaride kōǃgâ-ūsa. ǁÎdi ge kaise ge khî i ǁnās ama. Wangaris ge ǁîde ge hui ǀgaisaǁâkhōba ūhâse tsî ǀgaisase tsâkais ǃnâ.
Wangari sciis kion fari. Ŝi instruis la hominojn kiel kreskigi arbojn de semoj. La inoj vendis la arbojn kaj uzis la monon por prizorgi siajn familiojn. La hominoj estis tre feliĉaj. Wangari helpis ilin senti potenca kaj forta.
ǁAeb ra ī khami di ge nē ǀasa haide ǃgaroba ge kuruui, tsî gu ge ǃāga ge ǃkhoetsoatsoa. Wangaris hôas ge Afrikab ǃnâ ge abaoa. Nētsē, miljun haidi ge Wangaris ǃkhomrode xū ge kai.
Dum tempo pasis, novaj arboj kreskis arbaren, kaj la riveroj reekfluis. La mesaĝo de Wangari disvastiĝis tra Afriko. Hodiaŭ, milionoj da arboj kreskis de la semoj de Wangari.
Wangaris ge kaise ǃgarise gere sîsen. ǃHūbaib haba hâ khoen hoan ge nēsa ge ǃkhōǃgâ, tsî ǁîsa anansa māsa ge māsi. ǁÎs ge Nobel Peace Prize ti ansa, tsîs ge ǁîsa ge guro Afrikab tarare khoe kai ǁîsa ge ǃkhōǃoasa.
Wangari laboris diligente. Homoj ĉirkaŭ la mondo rimarkis, kaj donis al ŝi faman premion. Ĝi estas nomita la Pac-Premio de Nobel, kaj ŝi estis la unuan Afrikan hominon iam ricevi ĝin.
Wangaris ge 2011ǁî kurib ǃnâ ge ǁō, xawe da ga îxa haide mû ǁaeb hoaba da ge ǁîs xa ra âi.
Wangari mortis en 2011, sed ni povas pensi pri ŝi ĉiufoje ke ni vidas belan arbon.
Nicola Rijsdijk
Maya Marshak
Maureen Merley So-Oabes
nama
3-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
