Elŝuti PDF-on
Reiri al la rakontolisto

Simbegwire Simbegwire

Verkita de Rukia Nantale

Ilustrita de Benjamin Mitchley

Tradukita de Christabel Songiso, Akombelwa Muyangana

Lingvo loza (Zambio)

Nivelo 5-a nivelo

Laŭtlegi la tutan rakonton Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.


Bo mahe Simbegwire anebatimezi, naishondile hahulu. Bo ndatahe Simbegwire neba likile katata kubabalela mwanaa bona wa musizani. Hanyinyani- hanyinyani, nebaitutile kutaba hape kokusina bo mahe Simbegwire. Molipazulela lizazi kaufela, neba ina niku ambola kaza lizazi leo. Manzibwani neba lukisa za mulalelo hamoho. Kasamulaho wa kutapisa mikeke, bo ndatahe Simbegwire neba mutusanga kueza musebezi wa sikolo oezezwa kwandu.

Kiam la patrino de Simbegwire mortis, ŝi ege malĝojis. La patro de Simbegwire faris laŭeble plej bone por varti sian filinon. Malrapide ili eklernis kiel denove senti sin feliĉaj, sen la patrino de Simbegwire. Ĉiumatene ili sidiĝis kaj parolis pri la venonta tago. Ĉiuvespere ili kune preparis vespermanĝon. Post kiam ili lavis la manĝilaron, la patro de Simbegwire helpis ŝin fari sian hejmtaskon.


Zazi leliñwi, bo ndatahe Simbegwire nebatile kwandu kakuliyeha hanyinyani kufita monebatelanga mazazi kaufela. “Ukai mwanake?” babiza. Simbegwire amatela bo ndatahe. Angangamana asaboni kuli nebasweli lizoho la musali. “Nibata kuli ukopane nimutu yomuñwi yo yaipitezi, mwanake. Ba kibo Anita,” babulela inge bamenya.

Iun tagon, la patro de Simbegwire malfrue revenis hejmen. “Kie vi estas, mia infano?” li vokis. Simbegwire kuris al sia patro. Ŝi haltis senmove, kiam ŝi vidis ke li tenas la manon de iu virino. “Mi volas, ke vi renkontu iun specialan, mia infano. Jen Anita,” li diris ridete.


“Lumela Simbegwire, bo ndataho bani bulelezi hahulu zeñata zahao,” bo Anita babulela. Kono neba sikamenya kapa kuswala lizoho la musizani. Bo ndatahe Simbegwire neba tabile ni kunyakalala. Ba ambola za kupila hamoho kwa bona babalalu, mi ni bupilo bwabona monebukabela hande. “Mwanaka, nasepa ukabalumela bo Anita sina bo maho,” babulela.

“Saluton Simbegwire, via patro diris multe al mi pri vi,” diris Anita. Sed ŝi nek ridetis, nek prenis la manon de la knabino. La patro de Simbegwire ĝojis kaj ekscitiĝis. Li parolis pri la estonteco, kiam ili tri kune vivos, kaj kiel bona estos ilia vivo. “Mia infano, mi esperas ke vi akceptos Anita kiel patrinon,” li diris.


Bupilo bwa Simbegwire bwa cinca. Nasina nako yakuina ni bo ndatahe kakusanani. Bo Anita nebamufanga misebezi yemiñata ya fa lapa kuli nakatalanga hahulu kupalelwa ni kuñola musebezi wa kwa sikolo manzibwani. Nayanga kwa kulobala hasafeza feela kuca mulalelo. Sene simu ombaombanga feela neli kubo yamibalabala yene bamufile bo mahe. Bo ndatahe Simbegwire nebasika lemuha kuli mwanaa bona nasina tabo.

La vivo de Simbegwire ŝanĝiĝis. Ŝi ne plu havis tempon por sidi matene kun sia patro. Anita donis tiom da hejmtaskoj al ŝi, ke ŝi estis tro laca por fari siajn lernejajn taskojn vespere. Post la vespermanĝo ŝi tuj enlitiĝis. Ŝia sola konsolo estis ŝia kolora lankovrilo, kiun ŝia patrino donis al ŝi. La patro de Simbegwire ŝajne ne rimarkis, ke lia filino malĝojas.


Hase kufitile li kwelinyana, bo ndatahe Simbegwire baba bulelela kuli bakazwa fa ndu ka nakonyana. “Niswanela kuya kwa musebezi,” babulela. “Kono naziba kuli mukaipabalela.” Simbegwire awisa sifateho, kono bo ndatahe nebasika lemuha. Bo Anita nebasika bulela sesiñwi kakuli nibona nebasikatabela.

Post kelkaj monatoj la patro de Simbegwire diris al ili ke li foriros iom da tempo. “Mi devas vojaĝi por mia laboro,” li diris. “Sed mi scias ke vi ambaŭ prizorgos unu la alian.” La vizaĝo de Simbegwire malridetis, sed ŝia patro ne rimarkis pri tio. Anita nenion diris. Ankaŭ ŝi ne ĝojis.


Lika zamutatafalela hahulu Simbegwire. Haiba nasikafeza kueza misebezi yafa lapa, kapa kubilaela, bo Anita neba munatanga. Hape ka nako ya mulalelo, bo Anita nebacanga lico zeñata, kusiyelanga Simbegwire malamba-lamba. Busihu kaufela Simbegwire naitilelanga konji buloko habuka muswala, ali kufumbatela kubo ya bo mahe.

La situacio malboniĝis por Simbegwire. Se ŝi ne finfaris siajn taskojn, aŭ ŝi plendis iomete, Anita batis ŝin. Kaj dum la vespermanĝo, la virino manĝis la plejparton de la manĝaĵo, lasante nur kelkajn restaĵojn por Simbegwire. Ĉiuvespere Simbegwire ploris, ĝis ŝi ekdormis, brakumanta la lankovrilon de sia patrino.


Lizazi leliñwi kakusasani, Simbegwire alobala singomba. “Wena musizani yabuzwa!” Anita ahuwa. Sahoha Simbegwire ku muzusa fa mumbeta. Kubo yakakatela fa mapo ni kupazuha kueza liyemba zepeli.

Iun matenon Simbegwire malfrue ellitiĝis. “Vi estas pigrulino!” Anita kriis. Ŝi eltiris Simbegwire el la lito. La valora lankovrilo kroĉiĝis sur najlo kaj duoniĝis.


Simbegwire nafilikanile maswe mi abaleha kumata mwa lapa. Ashimba tuemba twa kubo ya bo mahe ni lico mi azwa aikela. A latelela nzila yene bafitile bo ndatahe.

Simbegwire malĝojegis. Ŝi decidis forkuri de sia hejmo. Ŝi prenis la pecojn de la lankovrilo de sia patrino, pakis iom da manĝaĵo kaj foriris el la domo. Ŝi sekvis la vojon, kiun prenis ŝia patro.


Ka nako ya manzibwani, apahama kota yetelele yeli kwa tuko a lyabwa ni kuipangela mumbeta mwa mitai. Hase alobala, aopela: “Ima, ima, ima, munisiile. Munisiile mi amusika kuta. Bo ndate abasanilata. Ima, mukuta lili? Munisiile.”

Kiam vesperiĝis, ŝi surgrimpis altan arbon apud rivereto kaj pretigis liton por si mem en la branĉoj. Dormonte, ŝi kantis, “Panjo, panjo, panjo, vi forlasis min. Vi forlasis min kaj neniam revenis. Paĉjo ne plu amas min. Panjo, kiam vi revenos? Vi forlasis min.”


Kakusasani wa lizazi lelitatama, Simbegwire aopela pina yeo hape. Basali ba ne batile kuto tapisa libyana kwa kanukana, bautwa pina ya matomola pilu yenezwelela kwa kota yetelele. Banahana kuli mwendi ki moya wo no nyanganyisa matali mi bazwelapili ni misebezi yabona. Kono musali yomuñwi wa kubona ateeleza pina yeo katokomelo.

La sekvan tagon Simbegwire kantis la kanton denove. Kiam la virinoj venis por lavi siajn vestaĵojn en la rivereto, ili aŭdis la malfeliĉan kanton, kiu eliris de la alta arbo. Ili kredis, ke tio estas nur la vento, kiu susuras en la folioj, kaj daŭre faras sian laboron. Sed unu el la virinoj aŭskultis atente la kanton.


Musali yo atalimisisa kwa kota. Abona musizani ni liemba za kubo ya mibala-bala, alila, “Simbegwire, mwana a kezelaka!” Basali babañwi batuhela kutapisa batusa Simbegwire kutuluka kwa kota. Bo ndatahe ba basali ba kakumbatela kasizani ni kulika ku kaombaomba.

Tiu virino suprenrigardis en la arbon. Kiam ŝi vidis la knabinon kaj la pecojn de la kolora lankovrilo, ŝi ekkriis, “Simbegwire, infano de mia frato!” La aliaj virinoj haltigis la lavadon kaj helpis Simbegwire grimpi malsupren el la arbo. Ŝia onklino brakumis la knabineton kaj klopodis konsoli ŝin.


Bo ndatahe Simbegwire ba basali bamushimba kwa lapa labona. Bamufa lico ze futumala ni kumu lobaza inge bamuapesize kubo ya bo mahe. Busihu bo, Simbegwire nalilile hahulu konji buloko kumuswala. Kono neeli mioko ya tukuluho kakuli naziba kuli bo ndatahe ba basali baka mubabalela.

La onklino de Simbegwire portis la infanon al sia hejmo. Ŝi donis varman manĝaĵon kaj enlitigis ŝin per la kovrilo de ŝia patrino. Tiu nokto Simbegwire ploris, ĝis ŝi ekdormis. Sed tiuj estis larmoj de malŝarĝiĝo. Ŝi sciis, ke ŝia onklino vartos ŝin.


Bo ndatahe Simbegwire haba kutile kwa ndu, batofumana musiyo wahae mukungulu. “Kuezahalile sikamani, Anita?” Babuza ka pilu ye bukiti. Musali muhulu atalusa kuli Simbegwire ubalehile. “Nenibata kuli anikuteke,” abulela. “Kono mwendi nenitatafalile hahulu.” Bo ndatahe Simbegwire bazwa fa lapa ni kulatelela nzila yeliba kwa lyabwa. Baliba kwa lapa ya kezelaa bona kuyo buza haiba neba muboni Simbegwire.

Kiam la patro de Simbegwire revenis hejmen, li trovis ke ŝia ĉambro estas malplena. “Kio okazis, Anita?” li demandis pezkore. La virino klarigis ke Simbegwire jam forkuris. “Mi nur volis ke ŝi respektu min,” ŝi diris. “Sed eble mi tro severis.” La patro de Simbegwire foriris el la domo kaj iris en la direkto de la rivereto. Li daŭre iris al la vilaĝo de sia fratino por sciiĝi, ĉu ŝi vidis Simbegwire.


Simbegwire bapala ni likezeli zahae atobona bo ndatahe kwa hulenyana. Nasabile kuli mwendi baka nyema, konakuli amatela mwandu kuyoipata. Kono bo ndatahe baya kuyena mi babulela bali, “Simbegwire, uipumanezi bo maho bangana. Ba bakulata ni ku kuutwisisa. Niikuumusa ka wena mi nakulata.” Balumelelana kuli Simbegwire uta pila ni bo ndatahe ba basali kuisa fa kalatela.

Simbegwire ludis kun siaj kuzoj, kiam ŝi vidis malproksime sian patron. Ŝi timis ke li eble koleras, do ŝi kuris en la domon por kaŝi sin. Sed ŝia patro iris al ŝi kaj diris, “Simbegwire, vi jam trovis perfektan patrinon por vi mem. Iu, kiu amas vin kaj komprenas vin. Mi fieras pri vi kaj mi amas vin.” Ili konsentis ke Simbegwire restu kun sia onklino tiom longe, kiom ŝi volos.


Bo ndatahe neba mupotelanga zazi ni zazi. Lizazi leliñwi bataha ni bo Anita. Baswala Simbegwire kwa lizoho. “Uniswalele mwanana tuwe, nenifosize,” balila. “Wakona kunifa sibaka sakulika hape, nji?” Simbegwire atalimela bo ndatahe ni kwa pata yabona yene ikalezwi. Cwale ataha fa pata hainyani-hainyani ni kuto potolohisa mazoho ahae ku bo Anita.

Lia patro vizitis ŝin ĉiutage. Fine li venis kune kun Anita. Ŝi etendis sin kaj prenis la manon de Simbegwire. “Mi tre bedaŭras, mia etulo, mi eraris,” ŝi kriis. “Ĉu vi jam permesos min reprovi?” Simbegwire rigardis sian patron kaj lian maltrankvilan vizaĝon. Tiam ŝi paŝis malrapide antaŭen kaj ĉirkaŭbrakis Anita.


Sunda yenetatama, bo Anita bamema Simbegwire, likezeli zahae, ni bo ndatahe ba basali kwa lapa kuyoca. Neeli malyalya! Bo Anita neba apehile lico kaufela zanalata hahulu Simbegwire mi batu kaufela neba cile kukula. Cwale banana babapala, babahulu inge baambola. Simbegwire naikutwile kutaba ni bundume. Saiketela kuli, cwanoñu, ukakuta kwandu kuyo pila ni bo ndatahe ni bo mahe ba mutose.

La sekvan semajnon Anita invitis Simbegwire, kune kun ŝiaj kuzoj kaj onklino, al la domo por manĝi. Kia manĝego ĝi estis! Anita pretigis ĉiujn el la plej amataj manĝaĵoj de Simbegwire, kaj ĉiuj manĝis ĝis sato. Poste la infanoj ludis, dum la plenkreskuloj diskutis. Simbegwire sentis sin feliĉa kaj kuraĝa. Ŝi decidis ke post nelonge ŝi revenos hejmen por vivi kune kun sia patro kaj duonpatrino.


Verkita de: Rukia Nantale
Ilustrita de: Benjamin Mitchley
Tradukita de: Christabel Songiso, Akombelwa Muyangana
Lingvo: loza (Zambio)
Nivelo: 5-a nivelo
Fonto: Simbegwire el la Afrika Rakontolibro
Krea Komunaĵo Permesilo
Ĉi tiu verko estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite 3.0 Tutmonda.
Legi pliajn rakontojn de la 5-a nivelo:
Opcioj
Reiri al la rakontolisto Elŝuti PDF-on