Mwatolopo ye patehile ya Nairobi, kwahule ni mandu abona atokomela nekuina sikwata sabashimani benebasina mandu. Zazi ni zazi nebapilaanga bupilo bwa bona onacwalo. Zazi leliñwi, bashimani nebaputa miseme yabona kuzwa kwatuko ya mikwakwa monebalobalanga. Kuli bazuse silami, nebatukisanga mulilo kakuitusisa masila amwa mikwakwa. Fahali asikwata sa bashimani ba, nekunani mushimani walibizo la Magozwe. Yo neli yomunyinyani kakufitisisa.
En la okupata urbo Najrobo, malproksime de zorgema vivo hejme, loĝis grupo de senhejmaj knaboj. Ili bonvenigis ĉiun tagon kiel ajn ĝi venis. Unu mateno, la knaboj pakis siajn matojn post dormado sur malvarmaj trotuaroj. Por forpeli la malvarmon ili ekbruligis fajron per rubo. Inter la grupo de knaboj estis Magozwe. Li estis la plej juna.
Nako yenebatimezi bashemi ba Magozwe, nana ni lilimo ze keta lizoho. Kasamulaho, aya kuyopila ni bomalumahe bene bamunyandisa. Neba lico nebasamufi kamokuswanelela kono inge bamufanga misebezi yetata.
Kiam la gepatroj de Magozwe mortis, li havis nur kvin jarojn. Li iris loĝi kun sia onklo. Ĉi tiu viro ne zorgis pri la infano. Li ne donis al Magozwe sufiĉe da manĝaĵo. Li igis la knabon multe labori.
Magozwe nasina mata akubuza neba kutongoka kakuli bomalumahe neba mushapanga. Haiba wabuza zakuya kwa sikolo, bomalumahe bamushapa niku mubulelela kuli, “Wena usikuba, haukoni kuituta.” Hase kufitile lilimo ze talu zaku utiwa mwamanyaando a cwalo, Magozwe abaleha mwalapa la bomalumahe. Cwale akala kuipilela mwa mikwakwa.
Se Magozwe plendis aŭ demandis, lia onklo batis lin. Kiam Magozwe petis, ĉu li povas iri al lernejo, lia onklo batis lin kaj diris: “Vi estas tro stulta por lerni ion ajn.” Post tri jaroj de ĉi tiu traktado Magozwe forkuris de sia onklo. Li ekloĝis surstrate.
Bupilo bwa mwa mikwakwa nebukataza. Bana babashimani babañata nebakatazeha kufumana zakuca. Kabaka la kuuzwa lico zabatu fokuñwi nebatamiwa fokuñwi nebashapiwa. Haiba yomuñwi nakula, nekusina wakubatusa. Tusheleni twakukupa ni tobafumani mwakulekisa tupepa nilika zeñwi kona tone baitusisanga mwabupilo bwabona. Bupilo nebutatafalile hahulu kabaka la sikwata sabashimani banebalata kulwana nikuzamaisa likalulo zeñwi za tolopo.
Strata vivo estis malfacila kaj la plej multo de la knaboj luktis ĉiutage nur por akiri manĝon. Foje ili estis arestitaj, foje batitaj. Kiam ili estis malsanaj, estis neniu por helpi. La grupo dependis de la malmulta mono, kiun ili akiris de almozpetado, kaj de vendado de plastoj kaj aliaj reciklado. La vivo estis eĉ pli malfacila pro bataloj kun rivalaj grupoj, kiuj volis regi partojn de la urbo.
Zazi leliñwi, Magozwe hana batabata mwasingungulu, afumana kabuka kakale kamakande. Akashimba akapukuta nikukabeya mwamukotana wahae. Zazi ni zazi, nashimba kabuka kao nikutalimatalima maswaniso kakuli nasazibi kubala.
Iun tagon, dum Magozwe trarigardis la rubujojn, li trovis malnovan ĉifonan rakontolibron. Li purigis la malpuraĵon de ĝi kaj metis ĝin en sian sakon. Ĉiutage poste li elprenis la libron kaj rigardis la bildojn. Li ne sciis kiel legi la vortojn.
Liswaniso ze, nelibonisa mucaha yanabata kuba muzamaisi wa fulai. Magozwe kona ainahanela kuli wakona kuba muzamaisi wa fulai. Nako yeñwi, naikutwa inge kuli kiyena yanabulelwa mwalikande.
La bildoj rakontis la historion de knabo, kiu fariĝis piloto. Magozwe revus esti piloto. Foje, li imagis, ke li estas la knabo en la rakonto.
Zazi leliñwi, hane kubata, Magozwe ayemelela mwamukwakwa nikukala kukupelela. Muuna yomuñwi asutelela kuyena. “Lumela. Na kina Thomas. Nibeleka fakaufi nisibaka se koo ukona kufumana sakuca.” Muuna yo abulela inge asupa kwandu yamubala wañanda talukeke yenani situwa sa bundilu. “Nisepa kuli wakona kuya kwale nikuyonga sakuca?” abuza. Magozwe atalima muuna yo hape nikutalimela ndu yana musupelize. “Mwendi,” Magozwe alaba inge azamaya.
Malvarmis kaj Magozwe staris sur la vojo almozpetante. Viro iris al li. “Saluton, mi estas Tomaso. Mi laboras proksime ĉi tie, en loko, kie vi povas havi ion por manĝi,” diris la viro. Li indikis flavan domon kun blua tegmento. “Mi esperas, ke vi iros tien por iom manĝi?” li demandis. Magozwe rigardis la viron, kaj poste la domon. “Eble,” li diris, kaj foriris.
Hanekufitile likweli, bashimani batwaela kubonana ni Thomas. Thomas neli mutu yanalata kubulela nibatu, sihulu bale babaipilela mwa mikwakwa. Thomas natelezanga kwa makande abupilo bwabatu. Neli mutu yalukile nikuikuteka na sina kashwau kapa mahanyi. Kasa mulahonyana, bashimani babañwi bakala kuya kwandu yeo kuyonga lico kanako yamusihali.
Dum la sekvaj monatoj, la senhejmaj knaboj kutimis vidi Tomason. Li ŝatis paroli kun homoj, precipe homoj surstrate. Tomaso aŭskultis la rakontojn pri la vivoj de homoj. Li estis serioza kaj pacienca, neniam malĝentila aŭ senrespekta. Iuj el la knaboj komencis iri al la flava kaj blua domo por manĝi tagmeze.
Magozwe nainzi kwatuko nimukwakwa inge atalima maswaniso mwa kabuka kahae. Nako ye Thomas ataha kutoina fakaufi niyena. “Kabuka kao katalusa ñi?” Thomas abuza. “Likande kila mushimani yomuñwi yakala kuzamaisa fulai,” Magozwe alaba. “Kimañi libizo mushimani yo?” Thomas abuza. “Hanizibi kakuli hanikoni kubala.” Magozwe alaba.
Magozwe sidis sur la trotuaro rigardante sian bildlibron, kiam Tomaso sidiĝis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas piloto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Mi ne scias, mi ne scias legi,” diris Magozwe mallaŭte.
Kiam ili renkontiĝis, Magozwe komencis rakonti sian propran historion al Tomaso. Ĝi estis la rakonto de lia onklo kaj kial li forkuris. Tomaso ne multe parolis, kaj li ne diris al Magozwe kion fari, sed li ĉiam aŭskultis atente. Foje ili parolis dum ili manĝis ĉe la domo kun la blua tegmento.
Magozwe hasa sutelela kwa kukwanisa lilimo ze lishumi, Thomas amufa kabuka kamakande kasili. Kabuka ka nekatalusa za mushimani yomuñwi wa kwahae mwanazibahalezi kabaka la kulaha mbola. Thomas namubalezi likande le hañatañata kufitela zazi leliñwi amubulelela ali, “Niakaleza kuli seli nako yakuli uye kwasikolo uyoituta kubala nji unahana cwañi?” Thomas ataluseza Magozwe kuli kunani sibaka saziba ko banana bakona kuina ni kuituta.
Proksime al la deka naskiĝtago de Magozwe, Tomaso donis al li novan rakontolibron. Ĝi estis rakonto pri vilaĝa knabo, kiu kreskis esti fama futbalisto. Tomaso legis tiun rakonton al Magozwe multfoje, ĝis unu tago li diris, “Mi pensas, ke venis la tempo, por vi iri al lernejo kaj lerni kiel legi. Kion vi pensas?” Tomaso klarigis, ke li scias pri loko, kie infanoj povas loĝi kaj iri al lernejo.
Magozwe anahana zataba ye yasibaka sesinca hape niyakuya kwasikolo. Haiba kuli kiniti zenebabulela bomalumahe kuli kisitimbi, hakoni kuituta sesiñwi ukaeza cwañi? Cwale haiba kuli bayomunata ko kwasibaka sesinca? Na sabile, nikunahana ali “mwendi kikokunde feela kuli niikinele mwa mikwakwa.”
Magozwe pensis pri ĉi tiu nova loko, kaj pri irado al lernejo. Kaj kio se lia onklo pravus kaj li estus tro stulta por lerni ion ajn? Kio se ili batus lin ĉe ĉi tiu nova loko? Li timis. “Eble estas pli bone resti loĝanta sur la strato,” li pensis.
Aikabela sabo yahae ni Thomas. Yo yanamusepisize hañatañata kuli bupilo bwahae bwakona kucinca kwasibaka sesinca.
Li dividis siajn timojn kun Tomaso. Post iom da tempo la viro trankviligis la knabon, ke la vivo povus esti pli bona ĉe la nova loko.
Kuzwafo, Magozwe atutela mwandu mo yasituwa sesitala. Nalobalanga nibalikani bahae bababeli. Hamoho ni banana benebapila mwandu mo neli balishumi. Kwanda bao, nekunani boCissy ni bomuuna abona, linja zetalu, kaze ni puli yakale.
Kaj tiel Magozwe translokiĝis en ĉambron en domo kun verda tegmento. Li dividis la ĉambron kun du aliaj knaboj. Entute estis dek infanoj loĝantaj en tiu domo. Kune kun onklino Cissy kaj ŝia edzo, tri hundoj, kato, kaj maljuna kapro.
Magozwe akala sikolo kono afumana butata. Natokwa kuziba lika zeñata kuli azamayelele hamoho nibalikani bahae mwasikolo. Nako yeñwi naikutwa kuli atuhele kono akala kuhupula zamakande anafumani mwatubuka twahae amufufisi wa fulai ni mulahi wambola. Sina bona, nasikatuhela.
Magozwe komencis lernejon kaj ĝi estis malfacila. Li havis multon por lerni post malfrua komenco. Foje li volis rezigni. Sed li pensis pri la piloto kaj la futbalisto en la rakontolibroj. Kiel ili, li ne rezignis.
Magozwe nainzi mwalapa kwandu yeo yasituwa sa mubala wobutala inge abala kabuka kamakande kanekazwa kwasikolo. Thomas ataha kutoina kwatuko niyena. “Likande liambola zañi?” Thomas abuza. “Likande liambola za mushimani yanabile muluti,” Magozwe alaba. “Cwale libizo la mucaha yo kimañi?” Thomas abuza. “Libizo lahae ki Magozwe,” Magozwe abulela ka lumenyo.
Magozwe sidis en la korto ĉe la domo kun la verda tegmento, legante rakontolibron de la lernejo. Tomaso venis kaj sidis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas instruisto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Li nomiĝas Magozwe,” diris Magozwe ridetante.
