Kale kale ko batu nebasazibi lika. Nebasazibi ku cala licalo, ku luha libyana, kapa ku panga lika za lisipi. Mulimu Nyame mwa lihalimu na nani butali kaufela mwa lifasi. Na bubulukile mwa poto ya lizupa.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
Zazi leliñwi, Nyame a keta kufa poto ya butali ku Anansi. Nako kaufela Anansi atalimela mwa poto ya lizupa, naituta sesiñwi. Nelinto yenetabisa!
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Anansi ni lunya lwahae anahana, “Nita beya poto ye fahalimu a kota yetelele. Mi nitaipulukela yona ninosi!” Atatulula muhala womutelele, atata kwa poto ya lizupa mi saitama yona famba. Sakala kupahama kota. Kono neli butata hahulu kupahama kota ni poto inge inata fa mañwele nako kaufela.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Nako yeo kaufela, mwana mushimani wa Anansi na yemi mwatasi a kota anza buha. Abulela, “Nekukaba bunolo kambe nemu tamezi poto kwa mukokoto?” Anansi alika kutamela poto ya lizupa yetezi butali kwa mukokoto wahae, mi neitoba bunolo hahulu.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Kabubebe, afita kwa halimu a kota. Kono alisela ni kunahana, “Neniswanela kuba ni butali bokaufela, kono mwanake na talifile kunifita!” Anansi na nyemile ahulu ka taba ye mi sa yumba poto ya lizupa fafasi kuzwelelela kwa kota.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Yapwaceha ka liyemba-yemba fafasi. Butali neli bwamahala kuli batu kaufela bakona kuikabela. Mi kona batu monebazibezi ku lima, ku luka litino, kupanga lika za lisipi ni lika zeñwi ze baziba batu kueza.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Christabel Songiso
loza (Namibio)
3-a nivelo
