“Diri oduko aria anyu ma angu ecepi bani omvele traatraa pini
mva nyufi be tu bani omve Oguzu beri.
O`du alu, Oguzu ni ovu ria doria asea `dale, eri aria traatraa ru ri
ma o`duko. Oguzu ma tusu e`do ra egata anyu kalikali ri ma dria
risi. Sopa ra, eri o`duko niri kilili, e`do eri nda kpere esu aria
gakanyaa ru ri pati sia ima drilekoa oru. “Ciriciriciri-ciriciriciriciriciriciri” aria gakanyaru ri ri wu eri ni ngaria pati ndu ‘diyi ma
dria.
Ciriciriciri ciriciriciri ciriciriciri mu drile aria ma o’duko o’bitaa be,
sopa paale karakarau nezu kilili kini oguzu obi ima vuti ra.
Jen la historio de Ngede, la Mielgvida Birdo, kaj avida junulo nomata Gingile. Unu tagon dum Gingile estis ĉasanta li aŭdis la vokon de Ngede. La buŝo de Gingile komencis akvumi pro la penso pri mielo. Li haltis kaj aŭskultis atente, serĉante ĝis li vidis la birdon en la branĉoj super sia kapo. “Ĉitik-ĉitik-ĉitik”, krakis la birdeto, dum li flugis al la sekva arbo, kaj la sekva. “Ĉitik, ĉitik, ĉitik”, li vokis, haltante de tempo al tempo por esti certa, ke Gingile sekvas.
Saa azini miniti kali na ru `dile ni
ma vutia, ca ki elio pati azi ni
amboru ni vu. Traa traa e`do di
ombu badaka ru pati ma sia si. Mu
di ari ku arakala azi aluni ma sia ra
ela di ima dri Oguzu ni nezu kile te
`ye `yozu eri ni”eri `do `I! mi emu
di! A`di ni mi saa eza ni yaa?” Afa
azi Oguzu ni eco ne pari erini ovuzu
ria ra ni yo, te ni aria anyu ma angu
e`dapi ri ma okpo anyu jorovu oso
be tretre ri esuzuri ra.
Post duonhoro ili atingis grandan sovaĝan figarbon. Ngede freneze saltetis inter la branĉoj. Li tiam staris sur unu branĉo kaj klinis sian kapon al Gingile kvazaŭ dirante, “Jen ĝi! Venu nun! Kio okupas vin tiom longe?” Gingile ne povis vidi iujn abelojn de sub la arbo, sed li fidis Ngede.
Oguzu ku i vile nyafe dori ni `diyi ku
pati etia `daa. Tra di eja nyiri aci
were ni eduzu. Aci ka mu di kilili
`bo, oguzu su kali azini azini ezu ni
aci `da ma agadria `daa. Eja `di ma
azi ndra tutuni acika ofuzu eri ni
veria. Ka mu ne kilili kini eri di ve
`dini `bo, e`do di tu pati sia `dale,
pati nde ma etile aci kokoru ri be
ima tilea.
Do Gingile demetis sian ĉaslancon sub la arbon, kunigis kelkajn sekajn branĉetojn kaj faris fajreton. Kiam la fajro bone brulis, li metis longan sekan bastonon en la koron de la fajro. Ĉi tiu ligno estis speciale konata fari multon da fumo dum ĝi brulis. Li komencis grimpi, tenante la malvarmetan finon de la fumanta bastono en siaj dentoj.
Sawa ezakoko ru e`do anyu angapi
`diyini ma o’duko iri. Azi ‘diyi fi gule
pati atrakaa ‘di ma alia, azi ‘diyi efu
ania ri si amve.
ka mu ca gule vu `bo, su kali ma si
aci be ri gule alia `dale coti coti.
Anyu efu dria enzu ruu amve`dole
omba pie. Denga apa woro ku, azi
‘diyi odu eri raka.
Baldaŭ li aŭdis la laŭtan zumadon de la okupataj abeloj. Ili eniris kaj eliris el kavaĵo en la arbotrunko – sia abelujo. Kiam Gingile atingis la abelujon, li puŝis la fumantan finon de la bastono en la kavon. La abeloj elflugis, koleraj kaj kruelaj. Ili forflugis pro la fumon – sed ne antaŭ ol ili donis al Gingile dolorajn pikilojn!
Yi ma pari ka mu efu amve `bo,
Oguzu su ima dri gule ma alia `dale,
enze anyu ma zunguruku dria tre
tre, anyu oso be ciriciri. Ga anyu i
odupi were were `dayi ma azo
ekaka ko si. Osu anyu ma
zunguruku `dayi e`yere jurua ini su
i ma ombelea azini agatia `diyi ma
alia. Gule ka di mu ace pirini `bo,
Oguzu esi di e`yere pati ma etia ele
`dole.
Kiam la abeloj estis ekstere, Gingile puŝis siajn manojn en la neston. Li elprenis manplenojn da la peza mielĉelaro, gutanta per riĉa mielo kaj plena de dikaj, blankaj larvoj. Li metis la vaksaĵon zorge en la saketon, kiun li portis sur sian ŝultron, kaj komencis grimpi suben laŭ la arbo.
Traa traa ne e`yo yi `yepi `diyi dria
asi `baza be. Rua ni ri ya kpakpa,
sawa Oguzu ni cazu pati etia ele
`dale anyu ma zunguruku kuzu pati
etia `daa alu awa`difo ru ri tee.
Traatraa le oku anyu ma o`bu osoru
`diyi zunguruku niri be tu. E`do
ombu arakala aluri ma sia risi azini
ria `dini `dini kpere nyaku vu ele
`doa. Asizu, Oguzu ca di nyaku dria
vaa `dale ra. Traatraa saa ri oni
azini ngala`baa ni ma dria nyakua
`dale esele ivilealeru ri tezu.
Ngede fervore spektis ĉion, kion Gingile faris. Li atendis, ke li lasu dikan pecon de mielĉelaro kiel dankoferon al la Mielgvidisto. Ngede flirtis de branĉo al branĉo, pli kaj pli proksime al la tero. Fine Gingile atingis la fundon de la arbo. Ngede sidis sur rokon proksime al la knabo kaj atendis sian rekompencon.
Te Oguzu anyu aci ra, e`du i vile nyafe yi dri kozu mvizu akua, gbu
aria gakanyaru ri ku kala si. Traatraa wu o`duko eri vile oku `bani
ni lera ri si. Saa Oguzu ma drilia azini ri oni azi eri ma drilia ni ma
dria. `Daa ne di agupi `da milia miliadika tre di vini o`duko oru si
kini, `BA AGAPI niriii! BA AGAPI niriii!. Oguzu so pa, ne aria gaa ru
ri ni ra gu o`duko si. “I le drini ayipi vaa ri `i `dini ice, ma agyi? Ha
ha! A`di nga te azi niri dria ni azini anyu odu te a`di `i? Ama anyu
oso aluza `di awa mi be a`di e`yo si, afa efile koko `di? Ida mi ra
imu afa azi ni nda nya ondre ta ru `i.” Ka mu dri ji oli alia si eri dro
zu `bo, Oguzu ko di dri mu i vile akua.
Awoko nya traatraa ni tu! Agu `di eco e`yo oku `i `ye pi a`bia drio
`dile ri idera azini ga awa`difo feko si ngoni ngoni! Te traatraa ma
okpo ndra yo `dini ku. Eri nga mu e`yo ini le ri `ye ra!
Gingile estingis la fajron, prenis sian lancon kaj ekmarŝis hejmen, ignorante la birdon. Ngede kolere vokis, “VIC-torr! VIC-torrr!” Gingile haltis, fiksrigardis la birdeton kaj laŭte ridis. “Vi volas iom da mielo, ĉu ne, mia amiko? Ha! Sed mi faris la tutan laboron kaj ricevis ĉiujn de la pikojn. Kial mi dividu iun el ĉi tiu dolĉa mielo kun vi?” Poste li ekiris. Ngede furiozis! Ĉi tio ne estis maniero trakti lin! Sed li venĝos.
O`du alu sabiti tre ma vutia, Oguzu eri vini omveta traatraa ni `ba
omvezu anyu vu ri. Ka mu anyu ndra ini nzu asi zu ri ma aji alu za
ri ma dria e`yo ega `bo, Oguzu e`do aria gakanyaa ru ri ma vuti bi
dika. Erini angu jere ma kona ru ri aga zu `bo ri ma vutia, traa traa
ku di geri oku ini `ba omve zu “ciriciriciri-ciriciriciri-ciriciriciri” ri ra
emu di ri ava li pati azini daru oci be ni ma etia. “Ahaa” Oguzu ega.
‘Le turu ma ovu di pati `di ma sia.’ Mbeleru edu aci ra e`do di tu
pati `da ma sia, kali aci be ri pie ima tia. Traatraa ri lu eri ne ne.
Unu tagon pluraj semajnoj poste, Gingile denove aŭdis la mielan vokon de Ngede. Li memoris la bongustan mielon, kaj fervore sekvis la birdon denove. Post gvidado de Gingile laŭ la arbara rando, Ngede haltis por ripozi en granda ombrela dornarbo. “Ahh,” pensis Gingile. “La abelujo devas esti en ĉi tiu arbo.” Li rapide faris sian malgrandan fajron kaj komencis grimpi, la fumanta branĉo en liaj dentoj. Ngede sidis kaj rigardis.
Oguzu ni turia, ri di osu `i eri andruni anyu ma nota oku rile ri ku
a`disi ya ri. “Gule niri kani di pati ma talaa alia `dale ya ani,” ega
ima asia. Erini di tuni ava `bazu turia azini orobi anyu aluza ri vile
ri drozu eri obisi ria, fu dri milia milia o`du azini be. O`du
e`yokokoru `da ri de ini ima ava etu si ri li pati erini lele tu ri ma
sia, ande erini enga zu za ndazu ini ra `bo ri ma vutia, esu lulu
gaza azini okporu ni enga `i o`dua risi `bo. Okorisi o`du aya
gbadridri ra `dama vutia awoko nya eri `bani eri engazu o`dua risi
tu. Esi ima mile lurua, zi ima ti wala ima si `wara azini cipi aci aci
`diyi e`dazu ra coti zo agu pi `da ma dria andreti ni `yazu onyofi
si.
Gingile grimpis, miranta kial li ne aŭdis la kutiman zumadon. “Eble la abelujo estas profunde en la arbo,” li pensis al si. Li tiris sin supren laŭ alia branĉo. Sed anstataŭ la abelujo, li fiksrigardis la vizaĝon de leopardo! Leopardo tre koleris pro la kruda interrompo de sia dormo. Ŝi duonfermis la okulojn kaj malfermis la buŝon por malkaŝi siajn tre grandajn kaj tre akrajn dentojn.
Oguzu ari ru esizu pati `da ma sia risi vaa `dole kile eri `ye e`de
e`de le ngoni le. E`de di ku kucu vaa `da ra onyo ima falako
karakara. Eri ma drileba ri di lu o`du ni andezu kayi ra eri ni ecozu
nzuzu vuti ni si ku ri `i. Te `da ma talasi, Oguzu nzu ongu eri ma
foloko onyopi ra `dayini eco nzu ri. E`dozu `dasi kpere andru
nyi`biliko o`du ni ndra eri ma andreti ovi zu ri awi nga kiri eri ma
andretia ci. Traatraa nga di oku arioti i vile ri ofe ra. Dika Oguzu asi
di oku aria anyu ma angu e`dapi ri ma vuti obiza si o`du `dasi.
Antaŭ ol Leopardo povis ĵeti sin al Gingile, li rapidis suben laŭ la arbo. Pro hasto, li maltrafis branĉon, kaj alteriĝis peze sur la teron tordante sian maleolon. Li marŝis kiel eble plej rapide. Feliĉe por li, Leopardo ankoraŭ estis tro dormema por postkuri lin. Ngede, la Mielgvidisto, venĝis sin. Kaj Gingile lernis sian lecionon.
Te anzi oguzu vile `diyi eri ma anzi
ma anzipi yi be eri o`duko traa traa
ma dria ri ra ani fe ndra eri ni inzita
tu. Sawa dria yini muzu anyu nzuzu
ri ma alia, yi ne kilili kini yi ku anyu
ma horongoto ambo ndeni azini oso
be coro ri ku traatraa dri.
Kaj do, kiam la infanoj de Gingile aŭdas la historion de Ngede, ili respektas la birdeton. Kiam ajn ili rikoltas mielon, ili certe lasas la plej grandan parton de la mielĉelaro por Mielgvidisto.
Zulu folktale
Wiehan de Jager
Dorothy Fetaru
lugbara
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
