Ndra drio risi ‘ba azini ni ni ndra
e’yo aluni ku. ‘Ba azi ni ni ndra
ori saza ni ya, kani bongo soza
ni ya, kani ata cumacuma
edeza ni yaani aluni ku.
Te ondoa dria ndra mungu
mungua a’a pi ‘bua iriti alea ri
vu. Mba ndra ondoa ma ta kilili
emvua alea.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
O’du alu mungu mungua ‘da
ega e’yo emvua ondoa be ri
fezu Ibio dri.
O’du dria Ibio ka angu ne
emvua ‘nde ma alea ‘bo eri e’yo
azi o’di ni oni te. E’yo ‘da ndri di
Ibio ni fudri ci.
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Ibio endra be tu ri e’do e’yo ega
kini, “ma nga emvua ‘di ma ta
mba kilili pati ezu ni ma sia ‘bua
‘dale. Eri nga di ovu pi mani
a’dule.
Ede di wizi izu ra, tra eri emvua
‘da ma rua kurumu, ombe di eri
ima alea.
E’do di tu pati sia. Te pati tuza
emvu be alea ri eca erini ewa
ewa. Emvua ri eri kumuti ogba
ogba.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Ibio ni ri ria dri ci ria ‘dile, eri
ma mvi gaa ri so de pa pati
etia, ri ima ati ni ne. Nga ‘yo
ima ati ni kini, “Cika te mini
emvua ‘di ombezu mi ma
ngukua ka mini tuzu ndo kuya?”
Ibio o’bi di emvua nde oti ima
ngukua ra, nga di pati tuza esu
ewa kokoru.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Ca di pati sia ‘bua lilia‘daa
mbele ru.
Te e’do e’yo ega kini, “ Ma ta ce
mbele ni ovu ondoa dria be ma
‘i ya ri, te ma mvi ni ‘di mani
ondoru nde ni ‘doo!”
Awoko nya Ibio ni e’yo ‘disi ra
e’be emvua ‘da pati sia ri si
vaa.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Emvua nde andi ‘i kpelekpele.
Ondoa nga di ‘i ere‘ba dria yi
vu.
‘Ba dria oni di amvu ‘yazu,
bongo sozu, cumacuma yi
edezu, azi ndundu ‘bayini ngale
doria ra ‘diyi yezu.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Doris Maandebo
lugbara
3-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
