Monkurumbara zoyiviyauka yoyinzi zaNairobi, kwa likara ure unene neparu lyepakerosinka lyekembo, amo kwa kere mo vamati va hana mauturo. Awo ngava tambura ko nkenye ezuva ngali si nsene lina wiza. Pongurangura zimwe, vamati kuna kurongera yipakote yawo konyima zokurara porugorongwa runa tende. Awo kwa hwamekere mokuruganesa yihando yipo va tjide mufu. Mokutji kombunga zowo vamati, gumwe gwawo Magozwe. Age kwa kere yige gomunona po kovakwawo.
En la okupata urbo Najrobo, malproksime de zorgema vivo hejme, loĝis grupo de senhejmaj knaboj. Ili bonvenigis ĉiun tagon kiel ajn ĝi venis. Unu mateno, la knaboj pakis siajn matojn post dormado sur malvarmaj trotuaroj. Por forpeli la malvarmon ili ekbruligis fajron per rubo. Inter la grupo de knaboj estis Magozwe. Li estis la plej juna.
Apa va dogorokere vakurona vaMagozwe, age nomvhura dendi ntano tupu. Age kwa zire a ka tunge nahekurwendi. Mugara ogu kapi ga ka vhulire kupakera mbili munona ogu. Kapi nga pe Magozwe nondja dokugwanena. Age nga ninki mumati a rugane yirugana youdigu unene.
Kiam la gepatroj de Magozwe mortis, li havis nur kvin jarojn. Li iris loĝi kun sia onklo. Ĉi tiu viro ne zorgis pri la infano. Li ne donis al Magozwe sufiĉe da manĝaĵo. Li igis la knabon multe labori.
Nye nsene asi Magonze a gava rusivano, hekurwendi nga mu toona. Magonze apa ga pulilire ko asi nsene kuvhura a ze kosure, hekurwendi kwa mu toonene ntani no ku mu tantera asi, “Ove domu kapi tovhuru kulironga yuma.” Konyima zonomvura ntatu domuteku gwina Magonzwe yipo ga tjwayukire membo lyahekurwendi. Age yipo ga ka tungire mositarata.
Se Magozwe plendis aŭ demandis, lia onklo batis lin. Kiam Magozwe petis, ĉu li povas iri al lernejo, lia onklo batis lin kaj diris: “Vi estas tro stulta por lerni ion ajn.” Post tri jaroj de ĉi tiu traktado Magozwe forkuris de sia onklo. Li ekloĝis surstrate.
Eparu lyomositarata kwa kere lyedigu ntani sinzi sovamati ngava dere noudigu nkenye ezuva mo ku gwana nondja. Poyiruwo yimwe ngava va tura monodorongo, poyiruwo yimwe ngava va toona. Ano nsene tava vere, kwato ogu nga vhuru ku va pa mbatero. Mbunga zawo nazinye kwa demenenene zoozo silinga ngava gwana moyihundagera, ndi mokurandesa yiplastika and nayimwe eyi yokuvhura kuyiruganusurura. Eparu kwa ya kere lina digopa morwa nombunga dovamati edi nga di lirwanesa mo ku kondjera efundo lyokuvhura kupangera komaruha gamwe gonkurumbara.
Strata vivo estis malfacila kaj la plej multo de la knaboj luktis ĉiutage nur por akiri manĝon. Foje ili estis arestitaj, foje batitaj. Kiam ili estis malsanaj, estis neniu por helpi. La grupo dependis de la malmulta mono, kiun ili akiris de almozpetado, kaj de vendado de plastoj kaj aliaj reciklado. La vivo estis eĉ pli malfacila pro bataloj kun rivalaj grupoj, kiuj volis regi partojn de la urbo.
Ezuva limwe age Magonze kuna kunokera megarona lyoyihando, age to gwana book zokunyata zomasanseko. Age kwa zikokotere nyata ezi zakere ko ntani tazi tura monsako zendi. Nkenye ezuva apa nga pwagesa buke nokutara mafano. Age kapi ga divire asi ngapi na resa nondanda.
Iun tagon, dum Magozwe trarigardis la rubujojn, li trovis malnovan ĉifonan rakontolibron. Li purigis la malpuraĵon de ĝi kaj metis ĝin en sian sakon. Ĉiutage poste li elprenis la libron kaj rigardis la bildojn. Li ne sciis kiel legi la vortojn.
Efano eli kwa simwitilire esanseko lyomumati ogu ga kulire dogoro a ka kare musingi gonondira. Magonze nage ga kere nonzodi zo ku ka kara musingi gonondira. Poyiruwo yimwe, nage ngalitungire kafano asi yige mwene vasimwitira mesanseko.
La bildoj rakontis la historion de knabo, kiu fariĝis piloto. Magozwe revus esti piloto. Foje, li imagis, ke li estas la knabo en la rakonto.
Kwa kere ko mufu ano Magonze kwa sikeme konontere dositaura a hundagere. Mugara gumwe ta wiza pepi nendi. “Moroka mumati, edina lyange nyame Thomas. Ame kurugana pepi nevango eli, pevango eli novhura kugwana sokulya nkenye,” yimo ga uyungire mugara. Age ta like kembo lyosinauhenga lyoyipereki yosinauguru. “Nina sihuguvara novhura ku za po o ka gwane ko yuma yokulya? yimo ga pulire. Magozwe ta tara ogo mugara, ntani hena ta tara kembo lina. “Mpamwe,” yimo ga uyungire, ntani ta ka genda a ka ka ze kopeke.
Malvarmis kaj Magozwe staris sur la vojo almozpetante. Viro iris al li. “Saluton, mi estas Tomaso. Mi laboras proksime ĉi tie, en loko, kie vi povas havi ion por manĝi,” diris la viro. Li indikis flavan domon kun blua tegmento. “Mi esperas, ke vi iros tien por iom manĝi?” li demandis. Magozwe rigardis la viron, kaj poste la domon. “Eble,” li diris, kaj foriris.
Momakwedi aga ga kweme ko, vamati ava vadilire uturo kwa kere vana yiki kumona-mona Thomas pokangilingili kawo. age kwa here kuzogera novantu, unene po vantu ava va tunga mositarata. Thomas nga purakena masanseko gomaparu govantu. Age kwa kere munasinka ntani mulididimiki, kapi ga peke nyanya nampili nakauke ndi a dire efumadeko. Vamati vamwe kwa ya tamekere kuza pembo lyosinauhenga nosinauguru va ka gwane nondja pomuzuhwa.
Dum la sekvaj monatoj, la senhejmaj knaboj kutimis vidi Tomason. Li ŝatis paroli kun homoj, precipe homoj surstrate. Tomaso aŭskultis la rakontojn pri la vivoj de homoj. Li estis serioza kaj pacienca, neniam malĝentila aŭ senrespekta. Iuj el la knaboj komencis iri al la flava kaj blua domo por manĝi tagmeze.
Magozwe kwa hingilire porugorongwa oku ta tara mafano mobuke apa Thomas ga wizire a ya hingire pepi nendi. “Esanseko kosinke lina hamene?” yimo ga pulire Thomas. “Kuna hamene komumati ogu ga ka kere musingi gonodira,” yige Magozwe. “Mumati edina lyendi yige yilye?” yimo ga pulire Thomas. “Kapi tani diva, ame kapi na diva kuresa,” yimo gauyungire Magozwe nezwi lyokuwowota.
Magozwe sidis sur la trotuaro rigardante sian bildlibron, kiam Tomaso sidiĝis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas piloto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Mi ne scias, mi ne scias legi,” diris Magozwe mallaŭte.
Apa va ligwene, Magozwe kwa tamekera kutantera Thomas kuhamena eparu lyendi. Eli kwa kere esanseko lyahekurwendi ntani konda ezi ga dukilire ko. Thomas kapi nga uyunga unene, ntani kapi ga tanterere Magozwe asi yisinke narugana, nye age nkenye apa ngapurakene nelituromo. Poyiruwo yimwe ngava zogere awo kuna kulya pembo lyoyipereki yosinauguru.
Kiam ili renkontiĝis, Magozwe komencis rakonti sian propran historion al Tomaso. Ĝi estis la rakonto de lia onklo kaj kial li forkuris. Tomaso ne multe parolis, kaj li ne diris al Magozwe kion fari, sed li ĉiam aŭskultis atente. Foje ili parolis dum ili manĝis ĉe la domo kun la blua tegmento.
Esi kwa kere siruwo saMagozwe sokulikokere kegwaneso nomvhura murongo, Thomas yipo ga mu pere go buke zomasanseko zompe. Azo kwa kere zesanseko lyomumati gopomukunda ogu ga kulire a ka kare mudani gombara zokusanga gokudivikwa. Thomas kwa reserere Magozwe esanseko lina yikando yoyinzi, dogoro ezuva limwe ta uyunga asi, “Ame kuna ku gazara asi siruwo esi kuvhura ku za kosure ntani o ka lironge kuresa. Ngapi ono ku gazara?” Thomas fwaturura asi age ga divire ko evango limwe oku vanona ngava vhuru ku kara, ntani yipo va ze kosure.
Proksime al la deka naskiĝtago de Magozwe, Tomaso donis al li novan rakontolibron. Ĝi estis rakonto pri vilaĝa knabo, kiu kreskis esti fama futbalisto. Tomaso legis tiun rakonton al Magozwe multfoje, ĝis unu tago li diris, “Mi pensas, ke venis la tempo, por vi iri al lernejo kaj lerni kiel legi. Kion vi pensas?” Tomaso klarigis, ke li scias pri loko, kie infanoj povas loĝi kaj iri al lernejo.
Magozwe kwa kere nomagazaro kuhamena evega eli lyepe, ntani kuhamena kudimba sure. Ngapi nsene tupu nye nsene asi hekurwendi mouhunga ga kere ntani age nsene sili domu kapi ta vhuru kulironga yuma? Ngapi nsene ngava ka mu toonena ko kevega eli lyepe? Age kwa kere noutjirwe. “Mpamwe hansa tupu ku kara mositarata,” yimo ga gazarere.
Magozwe pensis pri ĉi tiu nova loko, kaj pri irado al lernejo. Kaj kio se lia onklo pravus kaj li estus tro stulta por lerni ion ajn? Kio se ili batus lin ĉe ĉi tiu nova loko? Li timis. “Eble estas pli bone resti loĝanta sur la strato,” li pensis.
Age pwageserere Thomas woma ou ga kere nawo. Momazuva aga ga kweme ko, mugara ogu ta huguvaresa mumati asi eparu kuvhura li ka wape kevega lina lyepe.
Li dividis siajn timojn kun Tomaso. Post iom da tempo la viro trankviligis la knabon, ke la vivo povus esti pli bona ĉe la nova loko.
Ntani Magozwe kwa zire a ka tunge membo lyakere noyipereki yosinamahako. Age kwa ka kere monzugo zimwe novamati vakwawo vavali. Nampili ngomu pwa kere asi vanona wokusika komurongo va tungire pembo eli. Kwa ka kere kumwe nonane Cissy ntani nomuswamane gwawo, nombwa ntatu, mbisi, ntani sikombo sokukurupa.
Kaj tiel Magozwe translokiĝis en ĉambron en domo kun verda tegmento. Li dividis la ĉambron kun du aliaj knaboj. Entute estis dek infanoj loĝantaj en tiu domo. Kune kun onklino Cissy kaj ŝia edzo, tri hundoj, kato, kaj maljuna kapro.
Magozwe kwa tamekere kudimba sure ntani kwa mu digoperere. Age kwa kere ana kara ure unene konyima. Poyiruwo yimwe nga gazara kutunda mo mosure. Nye ta gazara kuhamena usingi nondira ntani ku ka kara mudani gombara zokusanga eyi va simwitira monobuke domasanseko. Ana hara a ka kare ngwendi yiwo, kapi ta vhuru kuhageka sure.
Magozwe komencis lernejon kaj ĝi estis malfacila. Li havis multon por lerni post malfrua komenco. Foje li volis rezigni. Sed li pensis pri la piloto kaj la futbalisto en la rakontolibroj. Kiel ili, li ne rezignis.
Magozwe kwa hingilire peharango lyembo lyoyipereki yosinamahako, age kuna kuresa buke zomasanseko zokosure. Thomas ta wiza no ku ya hingira pepi nendi. “Esanseko kosinke lina hamena?” yimo ga pulire Thomas. “Alyo kuna hamene mumati ogu ga ka kere mitili,” yimo gauyungire Magozwe. “Edina lyomumati ogo yilyo yilye?” yimo ga pulire Thomas. “edina lyendi yige Magozwe,” yimo ga uyungire Magozwe nemenyamenyo.
Magozwe sidis en la korto ĉe la domo kun la verda tegmento, legante rakontolibron de la lernejo. Tomaso venis kaj sidis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas instruisto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Li nomiĝas Magozwe,” diris Magozwe ridetante.
Lesley Koyi
Wiehan de Jager
Valentin Mpasi
kuangalia
5-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
