Nare-nare vantu kwato eyi va divire. Awo kapi va divire kukuna nombuto, ndi kuhonza yidwara, ndi asi ngapi ava pangere yikwata yoyivera. Karunga gedina Nyame ogu ga kara meguru kwa kara noukonentu naunye womouzuni. Age kwaupungura nekeverero lyenene mokandimbe kerova.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
Ezuva limwe, Nyame ta tokora asi ta ka gava kandimbe kendi koukonentu kwaAnansi. Nkenye ruveze Anansi nga tara-tara mokandimbe a ka kerova, ga lirongerere ko yoyipe. Eyi kwa retere elizuvho lyewa!
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Munauvivi Anansi kwalipulire mwene, “Tani pungura kandimbe nekeverero keguru lyositji sosire. Makura sikare sange nyamelike!” Ta pirura rugodi rorure, ta rudingire kulikundurukida kokandimbe kerova, nokusimangerera kezimo lyendi. Yipo ga tamekere kuronda kositji. Nye eyi kwa ninkisire kuronda ku kare udigu yeeyi asi kandimbe kwaliboyagwire monongoro dendi siruwo nasinye.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Siruwo nasinye muna Anansi gonsiraura kwa sikeme medi lyositji a tare. Ta uyunga asi, “Kapi ta yivhuru kurerupa nsene asi kandimbe mu kalimangerera komugongo?” Anansi yipo ga hetekere kulimangerera kandimbe a ka kazulire ukonentu komugongo, eyi kwa murerupilire unene.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Mosiruwo sosisupi ta ka sika kuguru-guru lyositji. Ta hageke nokulipura asi, “Ame nyame nina wapere kukara noukonentu naunye, nye munange yige ana kara nonondunge yivhilise nge ame!” Eyi kwareterere Anansi ehandu dogoro ta zugumine kandimbe kerova pevhu.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Yipo ka bwafukire moyintau yoyinunu-nunu pevhu. Ukonentu ou wa kere mo kwa kere nye wankenye gumwe mokuuligavera. Yimo valirongere ngoso vantu unandima, kuhonza yidwara, nokupangera yikwata yoyivera, ntani nayimwe nayinye eyi vantu vana diva kurugana.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Valentin Mpasi
kuangalia
3-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
