Elŝuti PDF-on
Reiri al la rakontolisto

Ayawa kakaye La bananoj de avinjo

Verkita de Ursula Nafula

Ilustrita de Catherine Groenewald

Lingvo kanura

Nivelo 4-a nivelo

Laŭtlegi la tutan rakonton Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.


Jurwu kakaye jauro shawa. Curonjun argǝm-a ngawuɍi-a doya-a kada. Ngalwonjadǝ ayawa. Kakadǝ diwuwanju ngǝwu yaye, asǝrnin wumaa sǝrawo. Ngǝwuro fanjuro bowosǝgǝna. Asǝrnju kada wulsǝgǝna. Amma awo fal gǝrasiyi. Na ayawanju cǝbbafidǝa.

La ĝardeno de avinjo estis mirinda, plena da sorgo, milio kaj manioko. Sed plej bonaj de ĉio estis la bananoj. Kvankam avinjo havis multajn genepojn, mi sekrete sciis, ke mi estas ŝia plej ŝatata. Ŝi ofte invitis min al sia domo. Ŝi ankaŭ diris al mi sekretetojn. Sed estis unu sekreto, kiun ŝi ne dividis kun mi: kie ŝi maturigis bananojn.


Yim laa jowo kura kajǝmba kausun fuwu fado kakayen gǝnagada kirukko. Tiro awi faida jowo adiye yekkiya, wuro jowoni sawowuye yeno. Gǝre jowodǝyen kalu ayawaye tǝrǝm sa sanin kaka sǝsǝwarji. Ndororo kakaa kiworǝkko: «Awi faida kalu ayawaye aniye wo? Awo jaawuro sinadǝ: «Kaluwani ayawaye sawowuye.» yeno.

Iun tagon mi vidis grandan pajlan korbon metitan en la sunbrilo ekster la domo de avino. Kiam mi demandis, por kio ĝi utilas, la sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ĝi estas mia magia korbo.” Apud la korbo, estis pluraj bananfolioj, kiujn avino turnis de tempo al tempo. Mi scivolis. “Por kio servas la folioj, avinjo?” Mi demandis. La sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ili estas miaj magiaj folioj.”


Kaka-a kareyanju-a (Kalu ayawaye, jowo kura kajǝmba, ayawa) rumia, ajammǝmi. Kaka awo laa moworo yaniyero sinodo. «Kaka awo dimidǝa marne kolle rukke.» Feroma awo wullǝkkǝna de. Kakaye bare garda dimmi yenniya, ngǝrǝmbaro leyekko.

Estis tre interesa rigardi Avinjon, la bananojn, la bananajn foliojn kaj la grandan pajlan korbon. Sed avinjo sendis min al mia patrino pro komisio. “Avinjo, mi petas, lasu min rigardi dum vi preparas …” “Ne obstinu, infano, faru tion, kion oni diras al vi,” ŝi insistis. Mi ekkuris.


Walgekkǝniya, kaka deyan napkada amma jowo-a ayawa-a nga bawo. «Kaka nda jowo-a kalu ayawa-a ayawa-a kareya gade-a?» Asǝrrammiro yadǝkkǝna yeno. Karwuni nga kuttu.

Kiam mi revenis, avinjo sidis ekstere sed kun nek la korbo nek la bananoj. “Avinjo, kie estas la korbo, kie estas ĉiuj bananoj, kaj kie …” Sed la sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ili estas en mia magia loko.” Ĝi estis tre seniluziiga!


Ngawo kawu yindiyen, kaka ngimnjuro sunode kanju njuttuwuyedǝa yukkukko yeno. Cinnadǝa kayekkǝniya kala ayawa bafǝna kamseyen. Dawu ngimbedǝn jowo kakaye kura sawowuyedǝ gǝnagada. Cidiya borwo dina laayen. Lennǝkke kala ajappa adǝa fanngekko.

Du tagojn poste, avinjo sendis min preni ŝian bastonon el sia dormoĉambro. Tuj kiam mi malfermis la pordon, bonvenigis min la forta odoro de maturaj bananoj. En la interna ĉambro estis la granda magia pajla korbo de avinjo. Ĝi estis bone kaŝita sub malnova litkovrilo. Mi levis ĝin kaj flaris tiun gloran odoron.


Kaka yilje bowosenniya, njǝrakkekko. Awi dimi kanidǝa sukkude duwan. Jǝkkǝkke kanjudǝa kikkadǝkko. Awi mǝmǝssmidǝ cǝne siworo. Koronjudǝ asǝrramnjudǝa nokkǝna gairo fanji.

La voĉo de avinjo surprizis min, kiam ŝi vokis: “Kion vi faras? Rapidu kaj alportu al mi la bastonon.” Mi elrapidis kun ŝia bastono. “Pri kio vi ridetas?” Avinjo demandis. Ŝia demando konstatigis min, ke mi ankoraŭ ridetis pro la malkovro de ŝia magia loko.


Wayenniya, sa kaka yaniyero kadinniya, jǝkkǝkke ayawadǝa ronjuro leyekko. Ayawa kada basafǝna nayeyekko. Fal ngokke kalwunin gǝrayekko. Jowodǝa jakkekkiya, duwan ngawo fadoyen lekke ayawadǝa gigǝrǝkko. Ayawa kǝji adǝ gaidǝa ngalte tambǝkkǝni.

La sekvan tagon, kiam avinjo vizitis mian patrinon, mi rapidis al ŝia domo por denove kontroli la bananojn. Estis aro tre matura. Mi elektis unu kaj kaŝis ĝin en mia robo. Ree kovrinte la korbon, mi iris malantaŭ la domon kaj rapide manĝis ĝin. Ĝi estis la plej dolĉa banano, kiun mi iam gustumis.


Wayenniya, Kaka jurwun kǝɍijuwo cuttuluwi duwon, laskkǝkke ngimnjudǝro ayawa roro kǝrgaakko. Tandi samma basafǝna. Kanadi tiyere ayawa dewu ngoyekko. Hangallayen luwo dikki duwon kaka taɍian casarai fangekko. Sadǝn ayawani kalwun gǝrakke fuwunjuyen koyekko.

La sekvan tagon, kiam avinjo estis en la ĝardeno, rikoltante legomojn, mi enŝteliĝis kaj rigardis la bananojn. Preskaŭ ĉiuj maturiĝis. Mi ne povis ne preni kvar. Dum mi piedpintis al la pordo, mi aŭdis la tuson de avinjo ekstere. Mi sukcesis ekkaŝi la bananojn sub mia robo kaj preterpasis ŝin.


Wayenniya, kasuwu. Kaka sǝwa lǝp kǝnǝmmin ciyen. Kulum doya-a ayawa-a kasuwuro ladoro cadi. Yimdǝ duwan fanjuro lekkǝni. Amma yimbin kunden yaye sai sǝdaiya.

La sekva tago estis bazara tago. Avinjo frue vekiĝis. Ŝi ĉiam prenis maturajn bananojn kaj maniokon por vendi en la bazaro. Mi ne rapidis viziti ŝin tiun tagon. Sed mi ne povis eviti ŝin longe.


Sa laa kajiri, yani-a bawani-a kaka-a bowonsera. Bowodudǝye curonju nokkǝna. Bune yimdiyedǝ, kǝnǝmbo boyekkiya, adǝ fuwun kare wunduyema ndallǝkkiwawo yekko. Yim adǝ tiyini ngar fanjǝna.

Poste tiun vesperon vokis min mia patrino kaj patro, kaj Avinjo. Mi sciis kial. Tiun nokton, kiam mi ekdormis, mi sciis, ke mi neniam plu povos ŝteli, ne de avinjo, ne de miaj gepatroj, kaj certe ne de iu alia.


Verkita de: Ursula Nafula
Ilustrita de: Catherine Groenewald
Lingvo: kanura
Nivelo: 4-a nivelo
Fonto: Grandma's bananas el la Afrika Rakontolibro
Krea Komunaĵo Permesilo
Ĉi tiu verko estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite 3.0 Tutmonda.
Legi pliajn rakontojn de la 4-a nivelo:
Opcioj
Reiri al la rakontolisto Elŝuti PDF-on