Jen la historio de Ngede, la Mielgvida Birdo, kaj avida junulo nomata Gingile. Unu tagon dum Gingile estis ĉasanta li aŭdis la vokon de Ngede. La buŝo de Gingile komencis akvumi pro la penso pri mielo. Li haltis kaj aŭskultis atente, serĉante ĝis li vidis la birdon en la branĉoj super sia kapo. “Ĉitik-ĉitik-ĉitik”, krakis la birdeto, dum li flugis al la sekva arbo, kaj la sekva. “Ĉitik, ĉitik, ĉitik”, li vokis, haltante de tempo al tempo por esti certa, ke Gingile sekvas.
Panyuma yakichika kya awala umo, bafikile pa kichi kya mukuyu ki katampe. Ka Maimba kakilaukilenga kumisampi yapusana-pusana. Kyapeleleko kaikele pamusampi umo ne kukobola mutwe nakutala Gingile nobe ubena kumubula amba, “Akye pape! Pano iya! Kika kibena kukulengela kubanda bibye?” Gingile kechi wamwenenga nyuki kunshi ya kichi ne, bino nangwa byonkabyo wamuketekejile Maimba.
Post duonhoro ili atingis grandan sovaĝan figarbon. Ngede freneze saltetis inter la branĉoj. Li tiam staris sur unu branĉo kaj klinis sian kapon al Gingile kvazaŭ dirante, “Jen ĝi! Venu nun! Kio okupas vin tiom longe?” Gingile ne povis vidi iujn abelojn de sub la arbo, sed li fidis Ngede.
Ponkapo Gingile watujile panshi jifumo janji munshi ya kichi. Wabungizhe nsala ne kubanza mujilo. Mujilo byowatemenenga bulongo, wabikilepo lusala waleepa pakachi ka mujilo. Uno lusala wa yukanyikilwe kukulenga bwishi bwavula pa kimye kyoatemenenga. Watendekele kukanjila kukichi, saka akwachila lusala kwapela nameeno anji aku saka bwishi bufutumuka.
Do Gingile demetis sian ĉaslancon sub la arbon, kunigis kelkajn sekajn branĉetojn kaj faris fajreton. Kiam la fajro bone brulis, li metis longan sekan bastonon en la koron de la fajro. Ĉi tiu ligno estis speciale konata fari multon da fumo dum ĝi brulis. Li komencis grimpi, tenante la malvarmetan finon de la fumanta bastono en siaj dentoj.
Ponkapotu watendekele kumvwa kilulumo kya nyuki. Nyuki yatwelelenga ne kulupuka mukachi kalupako amo mwajinga myoma. Gingile byoafikile pa myoma, watwezhezhemo lusala wafutukilenga bwishi mukachi kalupako. Nyuki yalupukile pangye na bukaji. Nyuki yatumbukile nekuya kwaleepa mambo kechi ikeba bwishine- bino nangwa byonkabyo yashile yamusumauna Gingile saka ikyangye kuya!
Baldaŭ li aŭdis la laŭtan zumadon de la okupataj abeloj. Ili eniris kaj eliris el kavaĵo en la arbotrunko – sia abelujo. Kiam Gingile atingis la abelujon, li puŝis la fumantan finon de la bastono en la kavon. La abeloj elflugis, koleraj kaj kruelaj. Ili forflugis pro la fumon – sed ne antaŭ ol ili donis al Gingile dolorajn pikilojn!
Kiam la abeloj estis ekstere, Gingile puŝis siajn manojn en la neston. Li elprenis manplenojn da la peza mielĉelaro, gutanta per riĉa mielo kaj plena de dikaj, blankaj larvoj. Li metis la vaksaĵon zorge en la saketon, kiun li portis sur sian ŝultron, kaj komencis grimpi suben laŭ la arbo.
Ngede aye watajilenga byonse bya ubilenga Gingile. Aye wapembejilenga kumushilako jipuma ja buuki ja kumusanchila pakumumwesha buuki. Ngede wasampilenga kumisampi kipikipi munshi. Kyapeleleko, Gingile wafikile munshi ya kichi. Ngede waikele pa jibwe jajinga pa bwipi nansongwalume saka apembelela kilambu kyanji.
Ngede fervore spektis ĉion, kion Gingile faris. Li atendis, ke li lasu dikan pecon de mielĉelaro kiel dankoferon al la Mielgvidisto. Ngede flirtis de branĉo al branĉo, pli kaj pli proksime al la tero. Fine Gingile atingis la fundon de la arbo. Ngede sidis sur rokon proksime al la knabo kaj atendis sian rekompencon.
Bino Gingile wazhimine mujilo wanji, watolele ne jifumo janji watendekeleko ne kuya kumuzhi kwakubula kutako muchima ku kañonyi. Ngede waichile na jiwi jabukaji, “Vik-ta! Vik-ta!” Gingile waimene, nekutala kañonyi kabiji wasekele na jiwi ja peulu. “Ubena kukeba buuki nyi, mbai wami? Amu! Pano bino ami nakwingila nkito yonse bunke bwami kabiji baji kunsuma kunyuki. Nanchi mambo ka onakonsha kukupelako buuki bwawama bibye?” Watendekele nekuya. Ngede wazhingijile bingi! Kechi muntu byo afwainwa kuuba mukwabo abye ne! Walangulukile amba kimye kikafika kyakushinkanya nanji.
Gingile estingis la fajron, prenis sian lancon kaj ekmarŝis hejmen, ignorante la birdon. Ngede kolere vokis, “VIC-torr! VIC-torrr!” Gingile haltis, fiksrigardis la birdeton kaj laŭte ridis. “Vi volas iom da mielo, ĉu ne, mia amiko? Ha! Sed mi faris la tutan laboron kaj ricevis ĉiujn de la pikojn. Kial mi dividu iun el ĉi tiu dolĉa mielo kun vi?” Poste li ekiris. Ngede furiozis! Ĉi tio ne estis maniero trakti lin! Sed li venĝos.
Juuba jimo pakupitapo milungu yavula, Gingile waumwine Ngede ke amwite jikwabo. Wavulukile buuki bwawama kabiji walondejile kañonyi jikwabo. Panyuma yakumutangijila Gingile mujisaka, Ngede waikele mukipupu kya miiba. “Ahh,” Gingile walangulukile. “Jipuma ja buuki jafwainwa kwikala mu kikye kichi.” Bukiji-bukiji wabanzhile mujilo ne kutendeka kukanjila ku kichi nakalusala kanji ka bwishi ku meeno. Ngede waikajile nakumutala.
Unu tagon pluraj semajnoj poste, Gingile denove aŭdis la mielan vokon de Ngede. Li memoris la bongustan mielon, kaj fervore sekvis la birdon denove. Post gvidado de Gingile laŭ la arbara rando, Ngede haltis por ripozi en granda ombrela dornarbo. “Ahh,” pensis Gingile. “La abelujo devas esti en ĉi tiu arbo.” Li rapide faris sian malgrandan fajron kaj komencis grimpi, la fumanta branĉo en liaj dentoj. Ngede sidis kaj rigardis.
Gingile wakanjijile ku kichi bino wakuminye mambo kechi waumvwinepo kilulumo kya nyuki ne. Walangulukile amba. Kampepo mapuma aji mukachi mwine mukichi.” Wakanjijile kumusampi mukwabo. Mukifulo kyakumona mapuma a buuki, aye wasambakenye menso na kisumpa! Kisumpa wazhingile paku mu busha patulo toeyowelenga. Wakepeshe menso, washinkwile ne mukanwa kanji nakumwesha meeno anji ene abaya kabiji atwa.
Gingile grimpis, miranta kial li ne aŭdis la kutiman zumadon. “Eble la abelujo estas profunde en la arbo,” li pensis al si. Li tiris sin supren laŭ alia branĉo. Sed anstataŭ la abelujo, li fiksrigardis la vizaĝon de leopardo! Leopardo tre koleris pro la kruda interrompo de sia dormo. Ŝi duonfermis la okulojn kaj malfermis la buŝon por malkaŝi siajn tre grandajn kaj tre akrajn dentojn.
Kisumpa saka akyengye kukwata Gingile, wanyemejile munshi yakichi patanshi. Mukupelawizha kwikila wapusumukile kukichi kabiji wakenyetekele panshi ne kwifyotola kapokoso. Wakilaukile lubilo. Jishuko janji ke ja kuuba mambo kisumpa wakiji natulo mumenso. Ngede, aye Maimba washinkenye. Akino kyalengejile Gingile kutolamo lufunjisho.
Antaŭ ol Leopardo povis ĵeti sin al Gingile, li rapidis suben laŭ la arbo. Pro hasto, li maltrafis branĉon, kaj alteriĝis peze sur la teron tordante sian maleolon. Li marŝis kiel eble plej rapide. Feliĉe por li, Leopardo ankoraŭ estis tro dormema por postkuri lin. Ngede, la Mielgvidisto, venĝis sin. Kaj Gingile lernis sian lecionon.
Nebuji leelo, baana bakwa Gingile inge baumvwa jishimikila ja kwa Ngede bamupa bingi mushingi uno ñonyi mucheche. Kimye kyonse kyobabankula buuki, bamona kubamba bashapo mapuma abuuki akwa Maimba.
Kaj do, kiam la infanoj de Gingile aŭdas la historion de Ngede, ili respektas la birdeton. Kiam ajn ili rikoltas mielon, ili certe lasas la plej grandan parton de la mielĉelaro por Mielgvidisto.
Zulu folktale
Wiehan de Jager
Ruth Kapamba, Mwitila Ntabo
kaonda
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
