Kala kene bantu kechi bayukile bintu biji byonse ne. Kechi bayukile byakubyala bijimwa, kusona bivwalo nangwa byakubunda byela ne. Ka lesa kacheeche ka jizhina ja Nyame kaajinga mwiulu kokaajinga namaana onse apano ntanda. Ake kalesa kalamine ano maana mumpoto yakubumba nabuchimba.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
Juuba jimo, Nyame walangulukilepo kumupa Anansi aya mpoto ya maana. Nanchi kimye kyonse Anansi kyoatajilengamo mumpoto yakubumba, wafunjijileko kintu kyakatataka kikwabo. Kino kyamulengelanga bingi kusangalala!
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Namambo akwitemwa, Anansi walangulukile amba, “Nsakufya bulongo aye mpoto peulu ya kichi kyalepa. Kuuba bino kukalengela amba aye mpoto yamaana onse ikekaletu yami bunke!” Anansi wazhingile lonzhi walepa wakashila ne ku mpoto ya maana kabiji nekukashila kujivumo. Watendekele ne kukanjila ku kichi. Kyamushupile bingi kukanjila kukichi mambo mpoto yamukozhezhenga mumanungo pakukanjila kimye kyonse.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Anansi kimye kyonse kyoakanjilanga kukichi, mwananji wamulume mwanyike waimananga munshi yakichi nakumona bibena kukanjila bashanji. Mwana wibepwizhe bashanji amba, “Nanchi kechi kyafwainwa kupeela kukanjila kukichi inge mwakashila mpoto munyuma nenyi?” Anansi waesekele kukashila mpoto yamaana munyuma kabiji kyamupelejileko bingi kukanjila.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Muka kimyetu kacheeche wafikile ne peulu ya kichi. Bino waimene ne kulanguluka amba, “Amiwa nalangulukile namba yami nafwainwatu kwikala namaana onsetu, pano bino mwanami wamwekana kwikala namaana kunkila!” Panyuma yakulanguluka bino, Anansi wazhingijile bingi kabiji wataile mpoto yamaana munshi yakichi.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Mpoto yaponene panshi ne kulajika. Nanchi maana afumine mu mpoto kabiji muntu yense waikele na maana. Akino kyalengejile ne bantu kufunda byakujima, kusona byakuvwala, kubunda byela ne bikwabotu byobayuka kuuba.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Ruth Kapamba, Mwitila Ntabo
kaonda
3-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
