Elŝuti PDF-on
Reiri al la rakontolisto

Magozwe Magozwe

Verkita de Lesley Koyi

Ilustrita de Wiehan de Jager

Tradukita de Amos Mubunga Kambere

Lingvo konza

Nivelo 5-a nivelo

Laŭtlegi la tutan rakonton Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.


Halihali okwamiyi yabandu, omwa kibugha kikulhu ekya Nairobi mwabyamwikere abalhwana abatawithe miyi. Abalhwana bakakwama erilindirira ekiro erira nerikya. Kiro kighuma, omwangyakya bakanza erithibitha okwambeho, mubahemba omuliro erikolesya ebithi eby’okwakasasiro. Omwabalhwana bano mwabya mughuma kandi iya mulere mubo, inyakahulhawa mwa Magozwe.

En la okupata urbo Najrobo, malproksime de zorgema vivo hejme, loĝis grupo de senhejmaj knaboj. Ili bonvenigis ĉiun tagon kiel ajn ĝi venis. Unu mateno, la knaboj pakis siajn matojn post dormado sur malvarmaj trotuaroj. Por forpeli la malvarmon ili ekbruligis fajron per rubo. Inter la grupo de knaboj estis Magozwe. Li estis la plej juna.


Ababuthi ba Magozwe mubaholha inyali myaka ithano. Neryo mwaghenda eriyikalha nasomulere wiwe. Omulhume ono mwathafayo kutsibu okwamwana ono. Isialimuha ebyalya ebikaghunza kandi ibwa inyakakolesaya Magozwe yemibiri minene.

Kiam la gepatroj de Magozwe mortis, li havis nur kvin jarojn. Li iris loĝi kun sia onklo. Ĉi tiu viro ne zorgis pri la infano. Li ne donis al Magozwe sufiĉe da manĝaĵo. Li igis la knabon multe labori.


Magozwe anabya amayibughanganisya neryo somulere wiwe inyakamuswiraya. Anabya amabugha athi akanza eriyasoma, neryo omulhume inyakamuswiraya, athi iwe “siwangathoka kisomo ulimudoma”. Habere hahwa myaka isathu, Magozwe mwathibitha erilhwa okwa mulhume ono, neryo atsuka erikesya okwasyambalho.

Se Magozwe plendis aŭ demandis, lia onklo batis lin. Kiam Magozwe petis, ĉu li povas iri al lernejo, lia onklo batis lin kaj diris: “Vi estas tro stulta por lerni ion ajn.” Post tri jaroj de ĉi tiu traktado Magozwe forkuris de sia onklo. Li ekloĝis surstrate.


Erikalha okwasyambalho abya mwatsi akalire. Ebiro ebinene sibalithunga ebyerirya. Obuthuku obundi bakahambawa nabanyabuthoki, neryo ibanyamurwa. Obundi buthuku bakalhwalha, sibalithunga buwathikya. Othusente othwabakalhusaya omwiwulya obukopo, nerisabirirya thothukabawathikaya. Kandi ibwa kundi hane ebikundi ebindi omwakibugha ebikalhwira ebipindi ebyerikoleramu.

Strata vivo estis malfacila kaj la plej multo de la knaboj luktis ĉiutage nur por akiri manĝon. Foje ili estis arestitaj, foje batitaj. Kiam ili estis malsanaj, estis neniu por helpi. La grupo dependis de la malmulta mono, kiun ili akiris de almozpetado, kaj de vendado de plastoj kaj aliaj reciklado. La vivo estis eĉ pli malfacila pro bataloj kun rivalaj grupoj, kiuj volis regi partojn de la urbo.


Kiro kighuma Magozwe abere animutakura omwakasasiro, mwalhangira mw’ekitabu ekiri mw’othwatsi nebisosano. Neryo mwimyako amahira omwa sakira yiwe. Bwanakya bulikiro inyasamalira ebisosano, kusangwa abya isiasi erisoma.

Iun tagon, dum Magozwe trarigardis la rubujojn, li trovis malnovan ĉifonan rakontolibron. Li purigis la malpuraĵon de ĝi kaj metis ĝin en sian sakon. Ĉiutage poste li elprenis la libron kaj rigardis la bildojn. Li ne sciis kiel legi la vortojn.


Ebisosano by’abya byomwatsi ow’omulhwana oyowabya anzire erikulha nerisoma eribya omufughi w’erisu. Obuthuku obundi Magozwe inyakalengekanaya athi ambi niyo mulhwana omwabisosano.

La bildoj rakontis la historion de knabo, kiu fariĝis piloto. Magozwe revus esti piloto. Foje, li imagis, ke li estas la knabo en la rakonto.


Omwambeho Magozwe abya inyanimene okwanzira akasabirirya. Omulhume mughuma mwasa hakuhi nayo, “Kuthi, Ningye Thomas. Ngakolera hakuhi nahawanganathunga ekyerirya, “Wamalhangira enyumba/ekyumba eyekisande halya” Thomas amakangirira omulhwana. “Ngalengekanaya wanganaghenda iwayathunga hekyerirya.” Magozwe mwasamalira omulhume, amasamalira n’enyumba, “Mbino” neryo amayinghendera.

Malvarmis kaj Magozwe staris sur la vojo almozpetante. Viro iris al li. “Saluton, mi estas Tomaso. Mi laboras proksime ĉi tie, en loko, kie vi povas havi ion por manĝi,” diris la viro. Li indikis flavan domon kun blua tegmento. “Mi esperas, ke vi iros tien por iom manĝi?” li demandis. Magozwe rigardis la viron, kaj poste la domon. “Eble,” li diris, kaj foriris.


Emighenda yabere yalhaba minene, omulhwana Magozwe mwabya inyanemulholha kwa Thomas. Aby’anzire eribya inyanemukania nabandu kulhabirirya abw’okwanzira. Thomas anzire erihulikirira emyatsi yabandu, kandi enyasikire bulimundu. Sikabya saha mukagha, abaghuma okwa bathabana bamatsuka erighenda omwa nyumba eyerangi y’ekisande eriyalyayo okwakalyo.

Dum la sekvaj monatoj, la senhejmaj knaboj kutimis vidi Tomason. Li ŝatis paroli kun homoj, precipe homoj surstrate. Tomaso aŭskultis la rakontojn pri la vivoj de homoj. Li estis serioza kaj pacienca, neniam malĝentila aŭ senrespekta. Iuj el la knaboj komencis iri al la flava kaj blua domo por manĝi tagmeze.


Magozwe abere anikere okwa kathumbi inyanemusamalira ebisosano by’omwakitabu kiwe, Thomas mwasa amikalha hakuhi nayo. Thomas mwabulya, “ibwa ebisosano bikathula mwatsi ki?” Magozwe mwamusubirya athi, “bikabugha okwa mulhwana oyowasoma eribya mufughi w’erisu.” Thomas mwamubulya, “omulhwana erina liwe ngayandi?” Magozwe mwasubamo, “singasi, kusangwa singasi erisoma”.

Magozwe sidis sur la trotuaro rigardante sian bildlibron, kiam Tomaso sidiĝis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas piloto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Mi ne scias, mi ne scias legi,” diris Magozwe mallaŭte.


Neryo Magozwe amatsuka erithulira Thomas ebiritho alhabamo na somulere wiwe, ekyaleka inyathibitha omwa kibugha. Thomas mwathakania, aliriryo mwakwamakyahulikirira. Obundi buthuku ibakahanulha ibanemulya omwanyumba y’erangyi ey’bbururu.

Kiam ili renkontiĝis, Magozwe komencis rakonti sian propran historion al Tomaso. Ĝi estis la rakonto de lia onklo kaj kial li forkuris. Tomaso ne multe parolis, kaj li ne diris al Magozwe kion fari, sed li ĉiam aŭskultis atente. Foje ili parolis dum ili manĝis ĉe la domo kun la blua tegmento.


Magozwe abere akabya myaka ikumi, okwamabuthwa iwe, Thomas mwamulethera ekindi kitabu. Kino ikabugha okwamuthabana w’omwakyalo oyowakulha eribya musathi wakapira. Thomas mwasomera Magozwe emirundi minene, neryo kiro kighuma mwabugha athi, “ngalengekanaya utholere erighenda omw’asukuru wanghigha eriyisomera.” Thomas mwabugha athi anasi ahali esukuru nahabana bakikalha eriwotsera ndeke ibanemughenda okwasukuru.

Proksime al la deka naskiĝtago de Magozwe, Tomaso donis al li novan rakontolibron. Ĝi estis rakonto pri vilaĝa knabo, kiu kreskis esti fama futbalisto. Tomaso legis tiun rakonton al Magozwe multfoje, ĝis unu tago li diris, “Mi pensas, ke venis la tempo, por vi iri al lernejo kaj lerni kiel legi. Kion vi pensas?” Tomaso klarigis, ke li scias pri loko, kie infanoj povas loĝi kaj iri al lernejo.


Magozwe mwalengekania kutsibu okwabirengekanio bya Thomas. Mwalengekania athi “obundi somulere wiwe abyahikire akabugha athi nimudoma siangathoka kisomo. Kandi amalengenia athi obundi banganamuswira okw’itendekero lino”, Neryo amathasialengekania athi “obundi erikwamakyabya okwa mbalho nerisabirirya kyangalenga eriyasoma.” mwalengekania ebyosi ebyo.

Magozwe pensis pri ĉi tiu nova loko, kaj pri irado al lernejo. Kaj kio se lia onklo pravus kaj li estus tro stulta por lerni ion ajn? Kio se ili batus lin ĉe ĉi tiu nova loko? Li timis. “Eble estas pli bone resti loĝanta sur la strato,” li pensis.


Neryo Magozwe mwakanirya Thomas erimubwira obulengekania bwiwe. Kyonga iyo mwamusikya athi ebindu bikendisiwana omwabwikalho buhyaka.

Li dividis siajn timojn kun Tomaso. Post iom da tempo la viro trankviligis la knabon, ke la vivo povus esti pli bona ĉe la nova loko.


Neryo Magozwe mwahereribwa ekisenge omwanyumba eyerangi yekibabi. Mwikalha omwakisenge nabandi balhwana. Abosi hauma mubabya balhwana ikumi. Haima nasongali wabaana Cissy namwirawiwe, kandi nesyambwa isathu, akagyangwa n’embene ngulhu.

Kaj tiel Magozwe translokiĝis en ĉambron en domo kun verda tegmento. Li dividis la ĉambron kun du aliaj knaboj. Entute estis dek infanoj loĝantaj en tiu domo. Kune kun onklino Cissy kaj ŝia edzo, tri hundoj, kato, kaj maljuna kapro.


Magozwe mwatsuka ekisomo aliriryo ibwa mukitabya kyolho. Abya inyabirisighalira enyuma yakutsibu. Obundi buthuku inyakananza erihanika. Kyonga anabya amalengekania okw’amufughi w’endege, n’omusathi womupira, neryo inyakahiraho amani manene.

Magozwe komencis lernejon kaj ĝi estis malfacila. Li havis multon por lerni post malfrua komenco. Foje li volis rezigni. Sed li pensis pri la piloto kaj la futbalisto en la rakontolibroj. Kiel ili, li ne rezignis.


Magozwe abere anikere omwabalazi yenyumba eyekibabi, inyanemusoma ekithabu, neryo Thomas mwakabukalha amasa, nayo amikalha omwabalazi nayo. Neryo amabulya ati “ekitabu kikabugha kithiki?” Magozwe mwasubamo athi, “kikabugha okwamuthabana oyukendisyabya musomesya”. Thomas amathasyabulya, “omulhwana erinaliwe yandi?” “Erina liwe ya’Magozwe”, Magozwe mwasubamo inyanatsemire.

Magozwe sidis en la korto ĉe la domo kun la verda tegmento, legante rakontolibron de la lernejo. Tomaso venis kaj sidis apud li. “Pri kio temas la rakonto?” demandis Tomaso. “Temas pri knabo, kiu fariĝas instruisto,” respondis Magozwe. “Kiel nomiĝas la knabo?” demandis Tomaso. “Li nomiĝas Magozwe,” diris Magozwe ridetante.


Verkita de: Lesley Koyi
Ilustrita de: Wiehan de Jager
Tradukita de: Amos Mubunga Kambere
Lingvo: konza
Nivelo: 5-a nivelo
Fonto: Magozwe el la Afrika Rakontolibro
Krea Komunaĵo Permesilo
Ĉi tiu verko estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite 4.0 Tutmonda.
Legi pliajn rakontojn de la 5-a nivelo:
Opcioj
Reiri al la rakontolisto Elŝuti PDF-on