Elŝuti PDF-on
Reiri al la rakontolisto

Simbegwire Simbegwire

Verkita de Rukia Nantale

Ilustrita de Benjamin Mitchley

Tradukita de Amos Mubunga Kambere

Lingvo konza

Nivelo 5-a nivelo

Laŭtlegi la tutan rakonton Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.


Simbagwire mwabya nobulighe bunene, mama wiwe abiriholha. Thatha wa Simbagwire mwalengaho kutsibu erilembere mwali wiwe. Neryo bolhobolho mubatsuka eritsangatsanga isihali mama wa Simbagwire. Obulingyakya bakikalha nerihanulha okwa ebikendikoleka ekiro ekyo. Obul’igholhogholho bakahuka akalyo haima, neryo iberya esya bakuli haima. Thatha wa Simbagwire inyawathikya okw’amasomo aw’eka.

Kiam la patrino de Simbegwire mortis, ŝi ege malĝojis. La patro de Simbegwire faris laŭeble plej bone por varti sian filinon. Malrapide ili eklernis kiel denove senti sin feliĉaj, sen la patrino de Simbegwire. Ĉiumatene ili sidiĝis kaj parolis pri la venonta tago. Ĉiuvespere ili kune preparis vespermanĝon. Post kiam ili lavis la manĝilaron, la patro de Simbegwire helpis ŝin fari sian hejmtaskon.


Kiro kighuma thatha wa Simbagwire mwasa omwigholhogholho kutsibu. “Ulihayi mwana waghe” mwabirikira. Simbagwire mwasa akathibitha eyiri thatha wiwe. Neryo mwimana akalhangira thatha wiwe akasa inyanahambire okuboko kwomumbesa. “Nyanzire wusangasangane n’omumbesa wembaghane, mwana waghe. Ono ni Anita”, mwabugha inyanemuseka.

Iun tagon, la patro de Simbegwire malfrue revenis hejmen. “Kie vi estas, mia infano?” li vokis. Simbegwire kuris al sia patro. Ŝi haltis senmove, kiam ŝi vidis ke li tenas la manon de iu virino. “Mi volas, ke vi renkontu iun specialan, mia infano. Jen Anita,” li diris ridete.


“Kuthi Simbagwire, thatha waghu abirimbwira mwatsi munene okwiwe”, Anita akaramukya. Aliryo mwatha seka kandi mwathimya nebyalha biwe. Thatha wa Simbagwire abya n’etseme nene. Mwakania okwabosi basathu erikalha haima. nobuyingo bwabo kubukendiwana. “Mwana waghe, ngawithe erilengekania indi ukendirigha Anita eribya mama waghu”, mwabugha athya.

“Saluton Simbegwire, via patro diris multe al mi pri vi,” diris Anita. Sed ŝi nek ridetis, nek prenis la manon de la knabino. La patro de Simbegwire ĝojis kaj ekscitiĝis. Li parolis pri la estonteco, kiam ili tri kune vivos, kaj kiel bona estos ilia vivo. “Mia infano, mi esperas ke vi akceptos Anita kiel patrinon,” li diris.


Obuyingo bwa Simbagwire mubwahinduka. Mwathasyathunga endambi yerikalha na thatha wiwe omwangyakya. Anita mwatsuka erimuha emibiri minene eyerikolha neryo mwathasya thunga obuthuku bwerisomera eka omwigholho. Banabiriwunza erirya neryo inyayiwusa omwangyingo. Amalighe iwe eriyaghunzira womw’akabbulangiti mama wiwe amusighira. Thatha wa Simbagwire mwathalangira mwali wiwe kwathakyiri nebitsange.

La vivo de Simbegwire ŝanĝiĝis. Ŝi ne plu havis tempon por sidi matene kun sia patro. Anita donis tiom da hejmtaskoj al ŝi, ke ŝi estis tro laca por fari siajn lernejajn taskojn vespere. Post la vespermanĝo ŝi tuj enlitiĝis. Ŝia sola konsolo estis ŝia kolora lankovrilo, kiun ŝia patrino donis al ŝi. La patro de Simbegwire ŝajne ne rimarkis, ke lia filino malĝojas.


Emyisi mike yabirilhaba, thatha wa Simbagwire mwabwirabo athi akendibulhaho habwa kathuku kake. “Ngendighenda habw’omubiri waghe”, nyinasi mukendiwathikania. Obusu bwa Simbagwire neryo mubwakina, aliryo thatha wiwe mwathalhangira. Anita mwathabugha kindu. Nayo mwathanza nahake.

Post kelkaj monatoj la patro de Simbegwire diris al ili ke li foriros iom da tempo. “Mi devas vojaĝi por mia laboro,” li diris. “Sed mi scias ke vi ambaŭ prizorgos unu la alian.” La vizaĝo de Simbegwire malridetis, sed ŝia patro ne rimarkis pri tio. Anita nenion diris. Ankaŭ ŝi ne ĝojis.


Ebindu byamasighalha bikakalira Simbagwire. Amethendiwunza emibiri yiwe, kutse amayibughanganisya, Anita inyaka muhumba. Nokondambi eyerirya omuhuka ono inyakalya ebyalya ebyosi erisakirya Simbagwire otutahangukirya. Obuligholhogholho, Simbagwire inyakayithwalha omwa kakyingo kiwe neribumbathira akabbulangiti kamama wiwe amusighire okwa kikuba.

La situacio malboniĝis por Simbegwire. Se ŝi ne finfaris siajn taskojn, aŭ ŝi plendis iomete, Anita batis ŝin. Kaj dum la vespermanĝo, la virino manĝis la plejparton de la manĝaĵo, lasante nur kelkajn restaĵojn por Simbegwire. Ĉiuvespere Simbegwire ploris, ĝis ŝi ekdormis, brakumanta la lankovrilon de sia patrino.


Kiro kighuma, omwangyakya, Simbagwire mwatselewa erilwa omwa kakyingo kiwe. “Iwe musika mughara” Anita akatsuruma. Akapura Simbagwire yomwakakyingo kiwe. Akabbulangiti akabuya mukahathira omwamusumali, neryo kamatamuka mwabipindi bibiri.

Iun matenon Simbegwire malfrue ellitiĝis. “Vi estas pigrulino!” Anita kriis. Ŝi eltiris Simbegwire el la lito. La valora lankovrilo kroĉiĝis sur najlo kaj duoniĝis.


Simbagwire mwahithana kutsibu. Neryo amathwamo erithibitha erilhwa omwa muyi. Amaboha othubbulangiti twiwe, amaboha netwalya, neryo amaghenda. Mwakwama olhuyira olhwa thatha wiwe alhabamo ekiro aghenda.

Simbegwire malĝojegis. Ŝi decidis forkuri de sia hejmo. Ŝi prenis la pecojn de la lankovrilo de sia patrino, pakis iom da manĝaĵo kaj foriris el la domo. Ŝi sekvis la vojon, kiun prenis ŝia patro.


Obuthuku bwabere bukira, neryo amasamba omwa muthi hakuhi nolhusi, neryo amakolha engyingo yiwe omwamuthi. Abere akayawotsera, amimba olhwimbo: “Maama, maama, maama, muwanzigha. Muwanzigha kandi wamaani subulha. Thatha syakyinyanzire. Mama, ghukendisyasubulha kiro kyahi? Wabirinzigha.”

Kiam vesperiĝis, ŝi surgrimpis altan arbon apud rivereto kaj pretigis liton por si mem en la branĉoj. Dormonte, ŝi kantis, “Panjo, panjo, panjo, vi forlasis min. Vi forlasis min kaj neniam revenis. Paĉjo ne plu amas min. Panjo, kiam vi revenos? Vi forlasis min.”


Omwangyakya ekindi kiro, Simbagwire mwimba olhwimbo lhwiwe kandi. Abaghole babere bakasa erisoya ebisomeko byabo, mubowa olhwimbo lhw’obulighe lhukalhwa omwa muthi. Mubalengekania ambu obundi nirihunga likaghendesaya emithi, neryo mubathatsomana. Aliryo omughuma okwabaghole mwahulikirira olhwimbo lhwandeke.

La sekvan tagon Simbegwire kantis la kanton denove. Kiam la virinoj venis por lavi siajn vestaĵojn en la rivereto, ili aŭdis la malfeliĉan kanton, kiu eliris de la alta arbo. Ili kredis, ke tio estas nur la vento, kiu susuras en la folioj, kaj daŭre faras sian laboron. Sed unu el la virinoj aŭskultis atente la kanton.


Omughole ono mwasamalira omwa muthi. Abere alhangira omwana wobukali, n’otubbulangiti ithunemukangabasania, mwalira emisoni, neryo abirikira, Simbagwire, omwana wa mughalha wethu! Abaghole abandi mubaleka erioya ebisomeko byabo neryo bamawathikya Simbagwire erikyima omwamuthi. Neryo songali wiwe amabumbathira akambesa, nerikahumulikania.

Tiu virino suprenrigardis en la arbon. Kiam ŝi vidis la knabinon kaj la pecojn de la kolora lankovrilo, ŝi ekkriis, “Simbegwire, infano de mia frato!” La aliaj virinoj haltigis la lavadon kaj helpis Simbegwire grimpi malsupren el la arbo. Ŝia onklino brakumis la knabineton kaj klopodis konsoli ŝin.


Songali wa Simbagwire mwamuthwalha ewiwe eka. Amahereya Simbagwire yebyalya ebihuhire, nerimuhira omwa kitanda haima nakabbulangiti kamama wiwe. Ekiro ekyo, Simbagwire mwalira akayabotsera. Aliryo yabya misoni yerihumulikania. Mwaminya athi songali wiwe akendimulembere ndeke.

La onklino de Simbegwire portis la infanon al sia hejmo. Ŝi donis varman manĝaĵon kaj enlitigis ŝin per la kovrilo de ŝia patrino. Tiu nokto Simbegwire ploris, ĝis ŝi ekdormis. Sed tiuj estis larmoj de malŝarĝiĝo. Ŝi sciis, ke ŝia onklino vartos ŝin.


Thatha wa Simbagwire abere asubulha, mwasangana ekisenge kya mwali wiwe ikine buyira. “Anita, yabereki eno” amabulya nomuthima wobulighe. Omughole amathulhawo ati Simbagwire athibithire. “Munanza indi ambire mwe kitsumbi, mbwino munamukalhako kutsibu”. Thatha wa Simbagwire mwalw’eka neryo amaghenda omwanzira eyikaghenda elhusi. Neryo amaghenda ewa mwaliwabu akayalebya nganabwene Simbagwire.

Kiam la patro de Simbegwire revenis hejmen, li trovis ke ŝia ĉambro estas malplena. “Kio okazis, Anita?” li demandis pezkore. La virino klarigis ke Simbegwire jam forkuris. “Mi nur volis ke ŝi respektu min,” ŝi diris. “Sed eble mi tro severis.” La patro de Simbegwire foriris el la domo kaj iris en la direkto de la rivereto. Li daŭre iris al la vilaĝo de sia fratino por sciiĝi, ĉu ŝi vidis Simbegwire.


Simbagwire abya inyanimusatha namwaliwabu, akalhangira thatha wiwe omwa lhuyira. Mwasagha ati mbwino akendimutsumanga, neryo amathibitha omwanyumba eriyabisama. Aliryo thatha wiwe mwaghenda eyali, neryo abugha ati, “Simbagwire wabirisunga omubuthi omubuya. Oyukakuyitheghereraya, kandi nerikwanza. Wamanyiha kwesisoni, kandi nga kwanzire. Neryo bamathwamo bathi Simbagwire akwame kwerikalha na songali wiwe.

Simbegwire ludis kun siaj kuzoj, kiam ŝi vidis malproksime sian patron. Ŝi timis ke li eble koleras, do ŝi kuris en la domon por kaŝi sin. Sed ŝia patro iris al ŝi kaj diris, “Simbegwire, vi jam trovis perfektan patrinon por vi mem. Iu, kiu amas vin kaj komprenas vin. Mi fieras pri vi kaj mi amas vin.” Ili konsentis ke Simbegwire restu kun sia onklino tiom longe, kiom ŝi volos.


Thatha wiwe inyakasamulebaya bulikiro. Neryo mwalindwa inyamasa na Anita. Anita amamuha ebyalha ati Simbagwire, unganyire mwana, munakusoberya, “wanganaleka inathasyakulembere?” Simbagwire mwasamalira obusu bwathatha wiwe, neryo amaseghere embere amahira amaboko wiwe iribumbatirwa na Anita.

Lia patro vizitis ŝin ĉiutage. Fine li venis kune kun Anita. Ŝi etendis sin kaj prenis la manon de Simbegwire. “Mi tre bedaŭras, mia etulo, mi eraris,” ŝi kriis. “Ĉu vi jam permesos min reprovi?” Simbegwire rigardis sian patron kaj lian maltrankvilan vizaĝon. Tiam ŝi paŝis malrapide antaŭen kaj ĉirkaŭbrakis Anita.


Esabiti eyasubukako, Anita mwathumira Simbagwire, mwaliwabu haima na songali wiwe, eryasa eka ewiwe erisalya ekihulho. Anita mwahuka ebyalya Simbagwire eby’anzire kutsibu. Mubalya bamoghutha ndeke. Abana bamayasatha neryo nabakulhu bamaghenda omwa muliira. Simbagwire mwatsanga kutsibu kandi amayira amani. Neryo amatwamo ati omwabiro bithebyahali akendisyasubulha inyayikalha na thatha wiwe haime na mamulere wiwe.

La sekvan semajnon Anita invitis Simbegwire, kune kun ŝiaj kuzoj kaj onklino, al la domo por manĝi. Kia manĝego ĝi estis! Anita pretigis ĉiujn el la plej amataj manĝaĵoj de Simbegwire, kaj ĉiuj manĝis ĝis sato. Poste la infanoj ludis, dum la plenkreskuloj diskutis. Simbegwire sentis sin feliĉa kaj kuraĝa. Ŝi decidis ke post nelonge ŝi revenos hejmen por vivi kune kun sia patro kaj duonpatrino.


Verkita de: Rukia Nantale
Ilustrita de: Benjamin Mitchley
Tradukita de: Amos Mubunga Kambere
Lingvo: konza
Nivelo: 5-a nivelo
Fonto: Simbegwire el la Afrika Rakontolibro
Krea Komunaĵo Permesilo
Ĉi tiu verko estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite 3.0 Tutmonda.
Legi pliajn rakontojn de la 5-a nivelo:
Opcioj
Reiri al la rakontolisto Elŝuti PDF-on