Oshikunino shaMeekulu osha li shikumwifa, osha li shi yadi oilyavala,omapungu, nomidika. Ashike osho sha li shiwa shi dule aishe okwa li omabanana. Nanande Meekulu okwa li e na ovatekulu vahapu, onda kala ndi sh shii kutya aame ohole yaye. Okwa li ha ifana nge luhapu keumbo laye. Okwa li ha lombwela nge yo imwe yomoiholekwa yaye. Ashike opa li oshiholekwa shimwe ine shi lombwela nge: onhele opo ha pifile omabanana.
La ĝardeno de avinjo estis mirinda, plena da sorgo, milio kaj manioko. Sed plej bonaj de ĉio estis la bananoj. Kvankam avinjo havis multajn genepojn, mi sekrete sciis, ke mi estas ŝia plej ŝatata. Ŝi ofte invitis min al sia domo. Ŝi ankaŭ diris al mi sekretetojn. Sed estis unu sekreto, kiun ŝi ne dividis kun mi: kie ŝi maturigis bananojn.
Efiku limwe onda mona oshimbaba shakula sha tungwa nomanenge shi li pomutenya pondje yeumbo lameekulu. Eshi nda pula kutya osha shike, enyamukulo eli nda mona ola ti, “Osho oshimbaba shange shoumhulile.” Polwamba loshimbaba, opa li omafo omabanana oo Meekulu a li te a angaula efimbo nefimbo. Onda li nda kwatwa kokatalekonawa. “Omafo oto a longifa shike, Meekulu?” osho nda pula. Enyamukulo olo nda pewa ola li, “Oo omafo ange oumhulile.”
Iun tagon mi vidis grandan pajlan korbon metitan en la sunbrilo ekster la domo de avino. Kiam mi demandis, por kio ĝi utilas, la sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ĝi estas mia magia korbo.” Apud la korbo, estis pluraj bananfolioj, kiujn avino turnis de tempo al tempo. Mi scivolis. “Por kio servas la folioj, avinjo?” Mi demandis. La sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ili estas miaj magiaj folioj.”
Osha li shihokwifa neenghono okutala Meekulu, omabanana, omafo omabanana noshimbaba shakula sha tungwa momanenge. Ashike Meekulu okwa tu mange kumeme ndi ye ndi ka tale sha. “Meekulu, kwafe nge alikana ndi tale nhumbi to longekida…” “Kaanaave ino kala omunamanganga, ninga ngaashi to lombwelwa,” Meekulu osho a popya nomufindo. Ame onda ya nokutondoka.
Estis tre interesa rigardi Avinjon, la bananojn, la bananajn foliojn kaj la grandan pajlan korbon. Sed avinjo sendis min al mia patrino pro komisio. “Avinjo, mi petas, lasu min rigardi dum vi preparas …” “Ne obstinu, infano, faru tion, kion oni diras al vi,” ŝi insistis. Mi ekkuris.
Eshi nda aluka, Meekulu onda hanga e li omutumba pondje ashike oshimbaba nomabanana kae po. “Meekulu, oshimbaba oshi li peni, nomabanana aeshe okwa ya peni nopeni…” Enyamukulo nda pewa ola li, “Oi li monhele yange youmhulile.” Okwa li tashi udifa nai neenghono!
Kiam mi revenis, avinjo sidis ekstere sed kun nek la korbo nek la bananoj. “Avinjo, kie estas la korbo, kie estas ĉiuj bananoj, kaj kie …” Sed la sola respondo, kiun mi ricevis, estis: “Ili estas en mia magia loko.” Ĝi estis tre seniluziiga!
Konima yomafiku avali, Meekulu okwa tuma nge ndi mu etele onhondje yaye konduda yaye kokunangala. Eshi ngaho nda yeulula omuvelo, onda kundwa kedimba liwa lomabanana a pya. Mokalimba ke li meni londuda omwa li oshimbaba shakula shoumhulile sha tungwa nomanenge . Osha li sha holekwa nawa sha uvikila ekumbafa la kulupa. Onda tuula ko ndele handi udu mo edimba li nyika nawa kamana.
Du tagojn poste, avinjo sendis min preni ŝian bastonon el sia dormoĉambro. Tuj kiam mi malfermis la pordon, bonvenigis min la forta odoro de maturaj bananoj. En la interna ĉambro estis la granda magia pajla korbo de avinjo. Ĝi estis bone kaŝita sub malnova litkovrilo. Mi levis ĝin kaj flaris tiun gloran odoron.
Ewi lameekulu ola halula nge eshi a ifana nge, “Oto ningi shike? Endelela u ete onhondje yange.” Onda endelela ndi twale ondibo yaye. “Oto limemesha shike?” Meekulu ta pula. Epulo laye ola dimbulukifa nge kutya onda li handi limemesha eshi nda mona onhele yaye youmhulile.
La voĉo de avinjo surprizis min, kiam ŝi vokis: “Kion vi faras? Rapidu kaj alportu al mi la bastonon.” Mi elrapidis kun ŝia bastono. “Pri kio vi ridetas?” Avinjo demandis. Ŝia demando konstatigis min, ke mi ankoraŭ ridetis pro la malkovro de ŝia magia loko.
Efiku la shikula eshi Meekulu e uya okutalela po meme, onda lotokela keumbo laye ndi ka tale vali omabanana. Okwa li pe na okapandi kamwe kamwe ka pya nawa. Onda kufa ko limwe ndele handi liholeke moshikutu shange. Onda ya konima yeumbo ndele handi li li po divadiva. Ebanana okwa li na ounyenye inandi u mona nale.
La sekvan tagon, kiam avinjo vizitis mian patrinon, mi rapidis al ŝia domo por denove kontroli la bananojn. Estis aro tre matura. Mi elektis unu kaj kaŝis ĝin en mia robo. Ree kovrinte la korbon, mi iris malantaŭ la domon kaj rapide manĝis ĝin. Ĝi estis la plej dolĉa banano, kiun mi iam gustumis.
Efiku la shikula, manga Meekulu a li moshikunino ta likola oihape, onde livakela mo monduda ame handi tale natango momabanana. Konyala aeshe okwa li a pya. Onda kwatwa kemakelo nonda kufa mo okapandi komabanana e li ane. Fimbo handi linyovaeke nda yuka komuvelo, onda uda Meekulu a kolola pondje. Onda dula okuholeka omabanana moshikutu ndele handi piti puye.
La sekvan tagon, kiam avinjo estis en la ĝardeno, rikoltante legomojn, mi enŝteliĝis kaj rigardis la bananojn. Preskaŭ ĉiuj maturiĝis. Mi ne povis ne preni kvar. Dum mi piedpintis al la pordo, mi aŭdis la tuson de avinjo ekstere. Mi sukcesis ekkaŝi la bananojn sub mia robo kaj preterpasis ŝin.
Efiku la shikula ola li efiku lomalandifilo. Meekulu okwa penduka ongula inene. Alushe oha kufa omabanana a pya nomudika a ka landife komalandifilo. Efiku olo inandi ya ko nande diva kuye. Ashike inandi dula oku mu lidimbika efimbo lile.
La sekva tago estis bazara tago. Avinjo frue vekiĝis. Ŝi ĉiam prenis maturajn bananojn kaj maniokon por vendi en la bazaro. Mi ne rapidis viziti ŝin tiun tagon. Sed mi ne povis eviti ŝin longe.
Konguloshi onda ifanwa kutate nameme, osho yo Meekulu. Onda li nda dimbulukwa nale kutya omolwashike. Onguloshi oyo eshi nda ka nangala, onda mona kutya nghi na vali efiku ndi ka vake tuu nande, kutya nee oinima yaMeekulu, oyovakulunhu vange ile ngaho yovanhu vamwe ve lili.
Poste tiun vesperon vokis min mia patrino kaj patro, kaj Avinjo. Mi sciis kial. Tiun nokton, kiam mi ekdormis, mi sciis, ke mi neniam plu povos ŝteli, ne de avinjo, ne de miaj gepatroj, kaj certe ne de iu alia.
Ursula Nafula
Catherine Groenewald
Fritz David
kuanjama
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
