Eli ehokololo tali popi kombinga yokadila Ohole omuuliki womaadi eenyiki nomulumenhu womunyasha nomunalwisho wedina Gingile. Efiku limwe Gingile manga a li a ya koukongo, okwa uda ewi lokadila Ohole oko ke shi apa hapa kala eenyiki. Gingile mokuuda ewi eli okwa li ta yeya mokudiladila ounyenye womaadi eenyiki. Okwa kala ofika ndele ta pupu nokupwilikina noukeka, ye ta lengalenga nokukonga okadila fiyo ote ka mono ke li moitai yomuti pombada yomutwe waye. “Tyiki-tyiki, tyiki-tyiki” okadila kanini okwa li taka sheketa mokule, eshi taka tuka okudja komuti umwe ka yuka komuti mukwao. “Tyiki-tyiki, Tyiki-tyiki” osho taka ifana, ko taka nambele po kanini taka shilipaleke kutya Gingile okwa shikula mo ngaho.
Jen la historio de Ngede, la Mielgvida Birdo, kaj avida junulo nomata Gingile. Unu tagon dum Gingile estis ĉasanta li aŭdis la vokon de Ngede. La buŝo de Gingile komencis akvumi pro la penso pri mielo. Li haltis kaj aŭskultis atente, serĉante ĝis li vidis la birdon en la branĉoj super sia kapo. “Ĉitik-ĉitik-ĉitik”, krakis la birdeto, dum li flugis al la sekva arbo, kaj la sekva. “Ĉitik, ĉitik, ĉitik”, li vokis, haltante de tempo al tempo por esti certa, ke Gingile sekvas.
Konima yetata lovili, ova fika pomukwiyu wa kula. Ohole okwa li ta ndjobauka moitai yomukwiyu. Okwa nambela koshitai shimwe, ndele ta komona komutwe ongo ta lombwele Gingile ta ti: “Omaadi oo aa! Ila paife! Omolwashike tashi ku pula efimbo lile? Gingile ka li e wete nande onyiki imwe koshi yomuti okwa li ashike e na elineekelo muOhole.
Post duonhoro ili atingis grandan sovaĝan figarbon. Ngede freneze saltetis inter la branĉoj. Li tiam staris sur unu branĉo kaj klinis sian kapon al Gingile kvazaŭ dirante, “Jen ĝi! Venu nun! Kio okupas vin tiom longe?” Gingile ne povis vidi iujn abelojn de sub la arbo, sed li fidis Ngede.
Gingile okwa tula eonga laye poshi koshi yomuti, ta ongele outi vouxwapata ndele ta tema omundilo. Eshi omundilo wa xwama okwa tula oshiti shikukutu shile mokati kediko lomundilo wa yaka. Oshiti eshi oshi shiivike nawa, shaashi ohashi lundumuka omwifi uhapu ngeenge tashi pi. Okwa londa osho komuti, e shi humbata nomayoo, kombingo yoshiti oko ku na omundilo.
Do Gingile demetis sian ĉaslancon sub la arbon, kunigis kelkajn sekajn branĉetojn kaj faris fajreton. Kiam la fajro bone brulis, li metis longan sekan bastonon en la koron de la fajro. Ĉi tiu ligno estis speciale konata fari multon da fumo dum ĝi brulis. Li komencis grimpi, tenante la malvarmetan finon de la fumanta bastono en siaj dentoj.
Divadiva, oku udite omuumo weenyiki tadi ingaana eshi ta di tuka. Eenyiki okwa li de lipyakidila dimwe otadi di ko komututu do dimwe otadi shuna komututu oko ku na eshila lomaadi eenyiki. Eshi Gingile a fika opo pe na eshila lomaadi eenyiki, okwa xwela ko oxulo yoshikuni osho tashi twimaana omwifi komututu. Enyiki oda dja ko komututu meendelelo tadi ingaana da handuka nokupindjala. Oda tuka ko komututu tadi faduka po shaashi ka di hole omwifi. Ashike manga inadi ya onhapo oda lya nokufiila Gingile eehengo da wana notadi luluma.
Baldaŭ li aŭdis la laŭtan zumadon de la okupataj abeloj. Ili eniris kaj eliris el kavaĵo en la arbotrunko – sia abelujo. Kiam Gingile atingis la abelujon, li puŝis la fumantan finon de la bastono en la kavon. La abeloj elflugis, koleraj kaj kruelaj. Ili forflugis pro la fumon – sed ne antaŭ ol ili donis al Gingile dolorajn pikilojn!
Eshi eenyiki da dja mo, Gingile okwa ya komututu neenyala daye ndee ta kufa mo oifima nomashila omaadi eenyiki oo okwa li taa shisha keenyala. Okwa tula omashila omaadi eenyiki momhunda oyo kwa li a humbata komapepe aye ndee ta londoloka ko komuti.
Kiam la abeloj estis ekstere, Gingile puŝis siajn manojn en la neston. Li elprenis manplenojn da la peza mielĉelaro, gutanta per riĉa mielo kaj plena de dikaj, blankaj larvoj. Li metis la vaksaĵon zorge en la saketon, kiun li portis sur sian ŝultron, kaj komencis grimpi suben laŭ la arbo.
Ohole okwa li ta tale nokukonenena ashishe osho sha li tashi ningwa kuGingile. Ye okwa li a teelela Gingile e mu fiile po omaadi ongolupandu komuuliki weenyiki. Ohole okwa li ta nhuka noitai okudja kushimwe a yuka kushikwao e li moihaindje yomuti. Gingile eshi ta londoloka nokwa fika pedu lomuti. Ngede okwa li ta shomona kemanya li li popepi nokamati aka Gingile, a teelela olupandu laye.
Ngede fervore spektis ĉion, kion Gingile faris. Li atendis, ke li lasu dikan pecon de mielĉelaro kiel dankoferon al la Mielgvidisto. Ngede flirtis de branĉo al branĉo, pli kaj pli proksime al la tero. Fine Gingile atingis la fundon de la arbo. Ngede sidis sur rokon proksime al la knabo kaj atendis sian rekompencon.
Ashike Gingile okwa dima ashike omundilo, ta toola po eonga laye ndele ta ende a shune keumbo, noina pupa ko nande okadila. Ngede okwa tameka nokusheketa mokule ta ti “VIK-too! VIK-too!” Gingile okwa kala ofika ta tale ye ta nongonona okadila, ndele ta yolo mokule. Okwa pula okadila ta ti “Hano owa hala omaadi eenyiki kaume kange? Ha! Gingile ta yolo ashike aame nda longa oilonga aishe navali ame onda lika keenyiki. Omolwashike mbela tu na oku tukulilafana omaadi aa eenyiki mawa mawa ngaha? Gingile mokupula ngaha okwa ya. Ohole okwa li a fita po neenghono. Okwa li e udite kutya Gingile ita dulu oku mu ninga nai ngaho. Okwe mu kwatela onghone onghene naye oku na oku mu ningila sha shii.
Gingile estingis la fajron, prenis sian lancon kaj ekmarŝis hejmen, ignorante la birdon. Ngede kolere vokis, “VIC-torr! VIC-torrr!” Gingile haltis, fiksrigardis la birdeton kaj laŭte ridis. “Vi volas iom da mielo, ĉu ne, mia amiko? Ha! Sed mi faris la tutan laboron kaj ricevis ĉiujn de la pikojn. Kial mi dividu iun el ĉi tiu dolĉa mielo kun vi?” Poste li ekiris. Ngede furiozis! Ĉi tio ne estis maniero trakti lin! Sed li venĝos.
Konima yoivike imwe imwe, Gingile okwa uda ewi laOhole te mu ifanene omaadi eenyiki. Ewi ole mu dimbulukifa omaadi eenyiki manyenye nokwa kwata kohokwe yokushikula okadila aka natango. Konima eshi Gingile a kala nokushikula mo, konima eshi Ohole a twalatwala Gingile konghulo nomufitu, okwa tokola okufuda po ndele ta nambele koshi yengade leno la kula. “Ahh” Gingile ta diladila. “Eenyiki opo di na okukala di li apa, odi na okukala di li momuti omu.” Okwa endelela a shakale omundilo waye ndee ta tameke okulonda komuti, noshikuni shomwifi sha humbatwa nomayoo. Okadila Ohole okwa li e li omutumba te mu tale nawa.
Unu tagon pluraj semajnoj poste, Gingile denove aŭdis la mielan vokon de Ngede. Li memoris la bongustan mielon, kaj fervore sekvis la birdon denove. Post gvidado de Gingile laŭ la arbara rando, Ngede haltis por ripozi en granda ombrela dornarbo. “Ahh,” pensis Gingile. “La abelujo devas esti en ĉi tiu arbo.” Li rapide faris sian malgrandan fajron kaj komencis grimpi, la fumanta branĉo en liaj dentoj. Ngede sidis kaj rigardis.
Gingile okwa londa ashike okwa li a limbililwa molwaashi kakwa li nande e udite eenyiki tadi duma. “Shiimba eshila leenyiki oli li pombada pokule. Osho a diladila.” Okwa twikila okulonda kouxulonyono woshitayi shimwe shomuti. Ashike ponhele yokumona eenyiki, okwa haluka eshi ve lidenga oipala mumwe netotongwe lekadi. Etotongwe okwa li la handuka neenghono molwaashi ola nyonenwa eemhofi dalo. Etotongwe ola fifikinifa omesho alo kanini ndee tali akameke okanya kalo ka pwa ko tali kenya omayoo makula a honga neenghono.
Gingile grimpis, miranta kial li ne aŭdis la kutiman zumadon. “Eble la abelujo estas profunde en la arbo,” li pensis al si. Li tiris sin supren laŭ alia branĉo. Sed anstataŭ la abelujo, li fiksrigardis la vizaĝon de leopardo! Leopardo tre koleris pro la kruda interrompo de sia dormo. Ŝi duonfermis la okulojn kaj malfermis la buŝon por malkaŝi siajn tre grandajn kaj tre akrajn dentojn.
Etotongwe, manga inali mu nhukila, Gingile divadiva okwa londoloka ko komuti. Molwokweendelela kwaye okwa ponya oshitai opo a li e na okulyata. Okwa wa ko komuti ndee te lidenge poshi. Ta fonghoka pokamhando. Okwa ya ta shongoloka ta endelele. Lao linene, etotongwe okwa li la fya eemhofi unene, nokakwa li nokuli tali dulu oku mu taataa. Ohole omuuliki womaadi eenyiki e likufa onghone yaye, naGingile okwe lihonga oshilongwa.
Antaŭ ol Leopardo povis ĵeti sin al Gingile, li rapidis suben laŭ la arbo. Pro hasto, li maltrafis branĉon, kaj alteriĝis peze sur la teron tordante sian maleolon. Li marŝis kiel eble plej rapide. Feliĉe por li, Leopardo ankoraŭ estis tro dormema por postkuri lin. Ngede, la Mielgvidisto, venĝis sin. Kaj Gingile lernis sian lecionon.
Ovana vaGingile eshi va uda ehokololola laOhole ova tameka okufimaneka okadila aka kanini. Ngeenge tava likola omaadi eenyiki okwa li hava fi oshisho kutya ova filla po okadila aka omaadi a wana.
Kaj do, kiam la infanoj de Gingile aŭdas la historion de Ngede, ili respektas la birdeton. Kiam ajn ili rikoltas mielon, ili certe lasas la plej grandan parton de la mielĉelaro por Mielgvidisto.
Zulu folktale
Wiehan de Jager
Bertha Haimbodi
kuanjama
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
