Rukurukuru tjinene ovandu kava ri nondjiviro. Ovo kaave tjiwa okukuna ovikunwa, poo okuungura ozombanda, poo okuungura oviṋa povitenda. Okutja mukuru wavo ngwa ri Nyame ongwa ri nondjiviro aihe kombanda meyuru. Eye ee i ṱizire monyungu yomunoko.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
Eyuva rimwe, Nyame a munu kutja onyungu yondjiviro ma yandja ku Anansi. Otjikando atjihe Anansi tja natere monyungu, ee rihongo otjiṋa otjipe. Eye aa tjaterwa tjinene!
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Anansi womunenetima we ripura, “Onyungu ndji me kahoreka nawa kombanda yomuti omure. Okutja oyo mai rire oyandje erike!” Eye wa tunga ongoze onde ne i manga monyungu yomunoko tjazumbo ei kutu mezumo re. Eye wa uta okuronda komuti. Nungwari kari oupupu okuronda komuti nonyungu ndji mai mu vete kozongoro.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Oruveze aruhe omuzandona wa Anansi aa kurama kehi yomuti nokumutarera. Eye arire tja tja, “Hapo ka i nokurira oupupu tji wa kutu indji onyungu ketambo roye?” Anansi arire tja kutu indji onyungu yomunoko ndje ura nondjiviro ketambo re, nu tjiri ai rire ombupu.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Tjimanga eye wa kavaza kondomba yomuti. Kuzambo arire tja hirimana kaṱiṱi ne ripura, “Ami owami ngu mba sokukara nondjiviro aihe, nu nambano omuzandu wandje ongwa rire omuna ndjiviro pu ami!” Anansi wa pindika tjinene nu arire tja umbu indji onyungu yomunoko pehi.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Oyo ai kanyanyaukira pehi. Ovandu avehe otji va haṋasana indji ondjiviro. Okutja ovandu otji ve rihonga ouṱuta nokukuna, okuungura ozombanda, okuungura oviṋa povitenda noviṋa vyarwe ngamwa ovandu mbi ve tjiwa oku ungura.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Angelika Tjoutuku & Asnath Mundjindjiri
herera
3-a nivelo
