Oshino shitimwitira shaNgede, mushani waghushi, ntani mukafumughona wamakurulya va ta Gingle. Liyuva limwe opo ayendire Gingle aka shane a yuvu Ngede ana ku mu yito. Gingle ava vareka kukugwemena pakughaya ushi. A yimana ategherere nawa, kupupwida dogoro a mono shidira pamutavi pamutwe wendi. “Chitik-chitik-chitik,” shina kutjopitira shidira, omo shina kuteremba-teremba kuta shitondo yenda shitondo.”Chitik-chitik-chitik,” a shi yita, kuminanga kadidi mposhi Gingle a kwame.
Jen la historio de Ngede, la Mielgvida Birdo, kaj avida junulo nomata Gingile. Unu tagon dum Gingile estis ĉasanta li aŭdis la vokon de Ngede. La buŝo de Gingile komencis akvumi pro la penso pri mielo. Li haltis kaj aŭskultis atente, serĉante ĝis li vidis la birdon en la branĉoj super sia kapo. “Ĉitik-ĉitik-ĉitik”, krakis la birdeto, dum li flugis al la sekva arbo, kaj la sekva. “Ĉitik, ĉitik, ĉitik”, li vokis, haltante de tempo al tempo por esti certa, ke Gingile sekvas.
Muruku rwaukahe waviri, ava katika mughukuyu waunene. Ngede ayimana munda yadimutavi. Nko shungiri pamutavi umwe nko kungumukira Gingle naku mu tantera ashi, “Odino pano! Yiya ngoli! Vinka una kudighamena weyo?” Gingle kapi adi monine mpuka uye munda yashitondo, ene ngoli a huguvalire Ngede.
Post duonhoro ili atingis grandan sovaĝan figarbon. Ngede freneze saltetis inter la branĉoj. Li tiam staris sur unu branĉo kaj klinis sian kapon al Gingile kvazaŭ dirante, “Jen ĝi! Venu nun! Kio okupas vin tiom longe?” Gingile ne povis vidi iujn abelojn de sub la arbo, sed li fidis Ngede.
Gingle nko kutura lighonga lyendi palivhu munda yashitondo, a pongayiki tuhako natumushoni twakukukuta a vankede mundiro. Opo wahwamine mundiro utwere nawa, a turapo tutondo twakukukuta mposhi ghukwate mundiro. Shikuni shinya kwayuvikire mukutapa muti waghuyingi pakutwera. A vareke kuronda, kuno uye ana patende shitiki shina kutumuku muti namayegho.
Do Gingile demetis sian ĉaslancon sub la arbon, kunigis kelkajn sekajn branĉetojn kaj faris fajreton. Kiam la fajro bone brulis, li metis longan sekan bastonon en la koron de la fajro. Ĉi tiu ligno estis speciale konata fari multon da fumo dum ĝi brulis. Li komencis grimpi, tenante la malvarmetan finon de la fumanta bastono en siaj dentoj.
Na kadidishi a vareke kuyuva muyoyo wampuka. Darupuka tupu dangene kurupako- muutuo wado. Opo a katikire Gingle a yweke kanya katondo katutumukiro muti kurupako. Mpuka adi vareke kurupuka mo, dina garapa ntani dina keregenya. A di tuka mukondashi kapi daholire muti- ene ngoli kumeho yavyo da mu yuvitire tjutju Gingle paku mu bota!
Baldaŭ li aŭdis la laŭtan zumadon de la okupataj abeloj. Ili eniris kaj eliris el kavaĵo en la arbotrunko – sia abelujo. Kiam Gingile atingis la abelujon, li puŝis la fumantan finon de la bastono en la kavon. La abeloj elflugis, koleraj kaj kruelaj. Ili forflugis pro la fumon – sed ne antaŭ ol ili donis al Gingile dolorajn pikilojn!
Opo da rupukire, Gignle a ngeneke lighoko lyendi mushitunguru. A ghupu mo lighoko lyakuyura lyaushi, kuna kushonya ushi wamaghadi, ndya dadikenu. A di tura mu ncunu yandi nko kukukambeka, a vareke kudumpuka kushitondo.
Kiam la abeloj estis ekstere, Gingile puŝis siajn manojn en la neston. Li elprenis manplenojn da la peza mielĉelaro, gutanta per riĉa mielo kaj plena de dikaj, blankaj larvoj. Li metis la vaksaĵon zorge en la saketon, kiun li portis sur sian ŝultron, kaj komencis grimpi suben laŭ la arbo.
Ngede kengire navintje vinya a rughanine Gingle. Kwa mu tatililire tupu a mu shushivereko ushi wampandu- kwa muneghedi waushi. Ngede a narauka kutunda tunda mutavi yenda mutavi, nakukokera pendi napalivu. Kuruku Gingle a ya tiki palivu munda yashitondo. Ngede a nyotama paliwe pepi namumati a tatere mfuto yendi.
Ngede fervore spektis ĉion, kion Gingile faris. Li atendis, ke li lasu dikan pecon de mielĉelaro kiel dankoferon al la Mielgvidisto. Ngede flirtis de branĉo al branĉo, pli kaj pli proksime al la tero. Fine Gingile atingis la fundon de la arbo. Ngede sidis sur rokon proksime al la knabo kaj atendis sian rekompencon.
Ene ngoli, Gingle a dimita mundiro, a damuna lighonga lyendi nko kayenda kumundi, nakushuva shidira. Ngede a yiyiri naugara, “VIC-torr! VIC-torrr!” Gingle a yimana, a tetuka nakukengurura shidira nko kushepa unene. “Una shana udhi ndi, una shana, muholi wande? Ha! Ene ngoli ame kurughana virughana navintje, kumwe nakuntjuma mpuka. Mukonda munke tukutaperera ushi nove?” Nko kayenda. Ngede a garapa! Kapi wakalire muteku wauwa unya kwendi! Ana hepa ku mu vyuta ruvoko.
Gingile estingis la fajron, prenis sian lancon kaj ekmarŝis hejmen, ignorante la birdon. Ngede kolere vokis, “VIC-torr! VIC-torrr!” Gingile haltis, fiksrigardis la birdeton kaj laŭte ridis. “Vi volas iom da mielo, ĉu ne, mia amiko? Ha! Sed mi faris la tutan laboron kaj ricevis ĉiujn de la pikojn. Kial mi dividu iun el ĉi tiu dolĉa mielo kun vi?” Poste li ekiris. Ngede furiozis! Ĉi tio ne estis maniero trakti lin! Sed li venĝos.
Liyuva limwe muruku rwa vivike vyangandi Gingle a yuvu shivito shaushi sha Ngede. A vurukuka utovali waushi, nko kukwama shidira shinya nka. Muruku rwaku mu pititira Gingle kuntere yawiya, Ngede a yimana a pwiyumukeko mushitondo muugumbaghamo. “Ahh,” A ghayara Gingle. “Ushi mpoghuli una hepa kukara ngoli muno mushitondo.” Nko kuvankeda mundiro wangu-wangu, kumwe nakuvareka kuronda, ano katondo kamundito kana kutumuko muti ana kapandeka navayegho. Ngede a shungiri a mu kengere.
Unu tagon pluraj semajnoj poste, Gingile denove aŭdis la mielan vokon de Ngede. Li memoris la bongustan mielon, kaj fervore sekvis la birdon denove. Post gvidado de Gingile laŭ la arbara rando, Ngede haltis por ripozi en granda ombrela dornarbo. “Ahh,” pensis Gingile. “La abelujo devas esti en ĉi tiu arbo.” Li rapide faris sian malgrandan fajron kaj komencis grimpi, la fumanta branĉo en liaj dentoj. Ngede sidis kaj rigardis.
Gingle a rondo, na kuteteka ngoli ashi morwa nka ana kupulira kuyuva mpuka. “Walye hushi ure una kara mushitondo,” a ghayara. A shenye shimpe pamutavi umweya. Mulivango lya kumona ushi, hawe twaka-twaka namajto ghalishimbu! Lishumbu lina garapa mukonda yakuluyakumuna paturo. Nko kuferera kadidi, nakuyashama lineghede mayegho ghalyo ghamanene ghamatwe.
Gingile grimpis, miranta kial li ne aŭdis la kutiman zumadon. “Eble la abelujo estas profunde en la arbo,” li pensis al si. Li tiris sin supren laŭ alia branĉo. Sed anstataŭ la abelujo, li fiksrigardis la vizaĝon de leopardo! Leopardo tre koleris pro la kruda interrompo de sia dormo. Ŝi duonfermis la okulojn kaj malfermis la buŝon por malkaŝi siajn tre grandajn kaj tre akrajn dentojn.
Kumeho yakurenka ashi lishumbu livatukire Gingle, a kwangura kudumpuka. Mukukwangulita ngoweyo a potomoka kumutavi, nko kakudaya palivu nk kateturuka lighuru. A rambuka wangu-wangu. Lirago tupu ashi, Lishumbu kwa kalire shimpe kapu tuna lipu turo mukurenka ashi li mu tjide. Ngede, muneghedi waghushi, a vyitire ruvoko. Ano Gingle a kushongilire ko.
Antaŭ ol Leopardo povis ĵeti sin al Gingile, li rapidis suben laŭ la arbo. Pro hasto, li maltrafis branĉon, kaj alteriĝis peze sur la teron tordante sian maleolon. Li marŝis kiel eble plej rapide. Feliĉe por li, Leopardo ankoraŭ estis tro dormema por postkuri lin. Ngede, la Mielgvidisto, venĝis sin. Kaj Gingile lernis sian lecionon.
Makura, vana va Gingle opo va yuvire shitimwitira shino sha Ngede ava fumadeke ngoli shidira shinya. Ntjeneshi kuna kavanda ushi, kehe pano kava kamushuviirango ushi wauyingi naye muneghedi waushi.
Kaj do, kiam la infanoj de Gingile aŭdas la historion de Ngede, ili respektas la birdeton. Kiam ajn ili rikoltas mielon, ili certe lasas la plej grandan parton de la mielĉelaro por Mielgvidisto.
Zulu folktale
Wiehan de Jager
Peter Linyando Likoro
manja
4-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
