Pakare-kare mumwaka dakapito vantu kundereko ovyo va yivire. Kapi va yivire mwa kukuna mbuto, ndi mwakuhondja vyuma ndi mwakushambura vikugho vatende virughanita. Karunga wavo walidina Nyame ogho akaliro mumbando yaliwiru kwakalire naukonentu wakuhamena kwavi vyamuudjuni. Makura avi tuliki nawa mupoto yalirova.
Longe, longe antaŭe la homoj ne sciis ion ajn. Ili ne sciis kiel farmi kultivaĵojn aŭ kiel teksi tukojn aŭ kiel fari ferajn ilojn. La dio Nyame supre en la ĉielo havis ĉiun saĝecon de la mondo. Li tenis ĝin sekura en argila kruĉo.
Liyuva limwe, Nyame a tokora kutapa poto uno waukonentu kwaAnansi. Kehe pano kakenganga Anansi munda yapoto uno walirova, ka kushongeramo vininke vyavipe. Ka vi mu hafitanga shiri ngudu!
Unu tagon, Nyame decidis ke li donos la kruĉon de saĝeco al Anansi. Ĉiam kiam Anansi rigardis en la argilan kruĉon, li lernis ion novan. Ĝi estis tiel ekscita!
Mumankonko ghendi Anansi aghayara ashi, “Kuni ka mupungura nawa uno poto kuwiru-wiru yashitondo. Makura nga kare tupu wande pantjande!” Nko kudinga wanda warure, kughudingirikida poto unya walirova, makura nko kumukumangerera mulipumba lyendi. A tameke ngoli kuronda kushitondo. Ngoli vyaditopire unene kuronda kushitondo shinya napoto ogho ana kumutoghonango mungoro kehepano ana kushenya.
Avida Anansi pensis, “mi tenos la kruĉon ĉe la supro de alta arbo. Tiel mi povas havi ĉion por mi mem!” Li ŝpinis longan fadenon, bobenis ĝin ĉirkaŭ la argilan kruĉon kaj ligis ĝin al sia stomako. Li komencis grimpi la arbon. Sed estis malfacile grimpi la arbon kun la kruĉo frapanta liajn genuojn la tutan tempon.
Shirugho nashintje shinya monendi Anansi wamumati kuna yimana tupu munda yashitondo akengere. Makura aghamba ashi, “Kapishi walye ndi vina murerupa nangeshi ogho poto amu mumangere mumughongo?” Anansi a sheteke nka kumumangera poto uno wakuyura ukonentu mumughongo wendi, makura avi ya kara ngoli ureru.
La tutan tempon la juna filo de Anansi estis observanta malsupre ĉe la trunko de la arbo. Li diris, “Ĉu ne estus pli facile grimpi se vi anstataŭe ligus la kruĉon al via dorso?” Anansi provis ligi la argilan kruĉon plenan de saĝeco al sia dorso, kaj tio vere estis multe pli facila.
Mushikando kare ka katika kundagha-ndagha yashitondo. Makura ashagheke nka nakughayara weno, “Ame ne ndi ame nakaro naukonentu naghuntje, ngoli apano monande ana kara nandunge kupitakana ame!” Anansi agarapa unene pakughayara vino makura nko kuvhukuma poto walirova palivhu atunde kushitondo.
Tujtuje li atingis la supron de la arbo. Sed tiam li haltis pensante, “mi devus esti tiu kiu havas ĉiun saĝecon sed jen mia filo estis pli lerta ol mi!” Anansi estis tiel kolera pri tio ĉi ke li ĵetis la argilan kruĉon malsupren for de la arbo.
Makura a bwayuka ugcene-ugcene palivhu. Ukonentu aghu manguruka ngoli ukare wamaghokoghoko kwa keheuno. Makura mpo ngoli vakushongera vantu kuweka vimuna ndi kulima,kuhondja vyuma, kushambura vikugho nanavintje tupu ovyo va yiva vantu kurughana.
Ĝi frakasiĝis en pecojn sur la tero. La saĝeco estis libera por dividiĝi inter ĉiuj. Kaj tiel la homoj lernis farmi, teksi tukojn, fari ferajn ilojn, kaj ĉiujn aliajn aferojn kiujn homoj scias fari.
Ghanaian folktale
Wiehan de Jager
Erwina N Kanyenge
manja
3-a nivelo
Sonregistraĵo por tiu ĉi rakonto ankoraŭ mankas.
